KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 54 Sayı: 2

Ebeveyne Bağlanmayı Tanıma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması

Adaptation of the Parental Attachment Recognition Scale to Turkish Culture

Şule Erden Özcan(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ)0000-0001-8748-1166
Sema Sönmez(BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TEMEL EĞİTİM BÖLÜMÜ)0000-0002-2760-8484
Sümeyra Arzu Oral Paksoy(Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi)0000-0001-9503-4745
Ahmet Önem(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0003-4162-5456
Sayfa
643–669
Yayın Tarihi
2025-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anne ve Baba Formlarının toplam Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları .91 olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, Tanaka (2019) tarafından geliştirilen “Ebeveyne Bağlanmayı Tanıma Ölçeğinin (EBTÖ)” Türk kültürüne uyarlanması ve geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmaya 3-8 yaş aralığında çocuğu olan 400 anne ve 400 baba olmak üzere toplamda 800 ebeveyn katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Anne ve Baba Formlarının toplam Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları .91 olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Anneye Bağlanma · Babaya Bağlanma · Bağlanma Deneyimi

Özet

Bu araştırmanın amacı, Tanaka (2019) tarafından geliştirilen “Ebeveyne Bağlanmayı Tanıma Ölçeğinin (EBTÖ)” Türk kültürüne uyarlanması ve geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır. Çalışmaya 3-8 yaş aralığında çocuğu olan 400 anne ve 400 baba olmak üzere toplamda 800 ebeveyn katılmıştır. Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi ve yapının doğruluğunu belirlemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda ölçeğin Anne ve Baba Formlarının “Ebeveyn Çocuk İlişkisi” ve “Duygusal Bağ” olmak üzere iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. EBTÖ Anne Formunun “Ebeveyn Çocuk İlişkisi” ve “Duygusal Bağ” boyutlarının iç tutarlık kat sayısı sırası ile .76 ve .84’tür. EBTÖ Baba Formunun ise “Ebeveyn Çocuk İlişkisi” ve “Duygusal Bağ” boyutlarının iç tutarlık kat sayısı sırası ile .77 ve .84’tür. Anne ve Baba Formlarının toplam Cronbach alfa iç tutarlık katsayıları .91 olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda Ebeveyne Bağlanmayı Tanıma Ölçeğinin 3-8 yaş aralığında çocuğu olan anne ve babaların erken çocukluk bağlanma deneyimlerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.lçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract

The purpose of this research is to adapt the "Parental Attachment Recognition Scale (PAS)" developed by Tanaka (2019) into Turkish culture and to examine its validity and reliability. A total of 800 parents, 400 mothers and 400 fathers with children between the ages of 3-8, participated in the study. Exploratory Factor Analysis was applied to determine the factor structure of the scale and Confirmatory Factor Analysis was applied to determine the accuracy of the structure. As a result of the exploratory and confirmatory factor analyses, it was revealed that both the Mother Form and Father Forms of the scale had a two-factor structure: "Parent-Child Relationship" and "Emotional Bond" dimensions. The internal consistency coefficients for the "Parent-Child Relationship" and "Emotional Bond" dimensions of the EBTS Mother Form are .76 and .84, respectively. The internal consistency coefficients for the "Parent-Child Relationship" and "Emotional Bond" dimensions of the EBTS Father Form are .77 and .84, respectively. The total Cronbach's alpha reliability coefficients for both the Mother and Father Forms were calculated as .91. As a result of the research, it was determined that the Parental Attachment Recognition Scale is a valid and reliable measurement tool to determine the early childhood attachment experiences of mothers and fathers with children between the ages of 3-8.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özcan, Ş. E., Sönmez, S., Paksoy, S. A. O., Önem, A. (2025). Ebeveyne Bağlanmayı Tanıma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 54 Sayı: 2, 643–669. https://doi.org/10.14812/cuefd.1517045

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1984). The effect of sampling error on convergence, improper solutions and goodness-of-fit indices for maximum likelihood confirmatory factor analysis. Psychometrika, 49(2), 155–173. https://doi.org/10.1007/BF02294170
  2. Antinienė, D., & Lekavičienė, R. (2012). Adaptation procedure of level of emotional intelligence (lei) test and its methodology problems. Baltic Journal of Sport and Health Sciences, 4(87), 5-12. https://doi.org/10.33607/bjshs.v4i87.250
  3. Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244. https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.2.226
  4. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139–161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0
  5. Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107, 238–246. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
  6. Bowlby, J. (1973). Attachmentandloss. Separation: Anxietyandanger (Vol. 2). Basic Books.
  7. Browne, M. W., & Cudeck, R. (1992). Alternative ways of assessing model fit. Sociological Methods and Research, 21, 230–258. https://doi.org/10.1177/0049124192021002005
  8. Bryman, A., & Cramer, D. (2004). Quantitative data analysis with SPSS 12 and 13: A guide for social scientists (1st Ed.). Routledge.
  9. Bretherton, I., Ridgeway, D., & Cassidy, J. (1990). Assessing internal working models of the attachment relationships: An attachment story completion task for 3-years-olds. In T. Greenberg, D. Cicchetti, & E. M. Cummings (Eds.), Attachment in the preschool years (pp. 273–308). University of Chicago Press.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
  11. Collins, N. L., & Feeney, B. C. (2000). A safe haven: An attachment theory perspective on support seeking and caregiving in intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 78, 1053–1073. https://doi.org/10.1037/0022-3514.78.6.1053
  12. Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58(4), 644–663. http://doi.org/10.1037/0022-3514.58.4.644
  13. Cozolino, L. (2014). İnsan ilişkilerinin nörobilimi (M. Benveniste, Çev.). Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.
  14. Damasceno, V. A. M., Zazzetta, M. S., & Orlandi, F. d. S. (2023). Translation, adaptation, and reliability of a social frailty scale for the brazilian context: A methodological study. Sao Paulo Medical Journal, 141(1), 45–50. https://doi.org/10.1590/1516-3180.2022.0020.07042022
  15. Erzen, E. (2016). Three dimensional attachment style scale. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 17(3), 01–21. https://doi.org/10.17679/iuefd.17323631
  16. Fraley, R. C., Waller, N. G., & Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of selfreport measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350–365. https://doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.350
  17. Görgü, E. (2018). Okula devam eden 5-6 yaş grubu çocukların annelerinin bağlanma biçimleri, kişilik özellikleri ve çocukların bağlanma biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 186–209. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.-364644
  18. Griffin, D., & Bartholomew, K. (1994). Models of the self and other: Fundamental dimensions underlying measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 67(3), 430–445. https://doi.org/10.1037/0022-3514.67.3.430
  19. Harwood, R. L., Schoelmerich, A., Schulze, P. A., & Gonzales, Z. (1999). Cultural differences in maternal beliefs and behaviors: A study of middle-class anglo and puerto rican mother-infant pairs in four everyday situations. Child Development, 70(4), 1005–1016. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00073
  20. Hazan, C., & Shaver, P. R. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. http://doi.org/10.1037/0022-3514.52.3.511
  21. Hazan, C., & Shaver, P. R. (1994). Attachment as an organizational framework for research on close relationships. Psychological Inquiry, 5(1), 1–22. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0501_1
  22. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1998). Fit indices in covariance structure modeling: Sensitivity to under parameterized model misspecification. Psychological Methods, 3(4), 424–453. https://doi.org/10.1037/1082-989X.3.4.424
  23. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cut-off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  24. International Test Commission. (2018). Guidelines for translating and adapting tests. International Journal of Testing, 18(2), 101–134. http://dx.doi.org/10.1080/15305058.2017.1398166
  25. Kapçı, E. G., & Küçüker, S. (2006). Ana Babaya Bağlanma Ölçeği: Türk üniversite öğrencilerinde psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi. Türk Psikiyatri Dergisi, 17(4), 286–295.
  26. Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Press.
  27. Lamb, M. E. (Ed.). (2010). The role of the father in child development (5th Ed.). John Wiley & Sons, Inc.
  28. Lieberman, A. F. (2004). Traumatic stress and quality of attachment: Reality and internalization in disorders of infant mental health. Infant Mental Health Journal, 25(4), 336–351. https://doi.org/10.1002/imhj.20009
  29. Lippe, A., Von Der Eilertsen, D. A., Hartmann, E., & Kille, K. (2010). The role of maternal attachment in children’s attachment and cognitive executive functioning: a preliminary study. Attachment and Human Development, 12(5), 429–444. https://doi.org/10.1080/14616734.2010.501967
  30. Marsh, H. W., & Hocevar, D. (1988). A new, more powerful approach to multitrait-multimethod analyses: Application of second-order confirmatory factor analysis. Journal of Applied Psychology, 73(1), 107–117. https://doi.org/10.1037/0021-9010.73.1.107
  31. Michael, T., & Snow, M. (2019). The adult scale of parental attachment-short form: Psychometric properties, factor analyses, and validation. International Journal for the Advancement of Counselling, 41(4), 509–529. https://doi.org/10.1007/s10447-019- 09375-9
  32. Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. Guilford Press.
  33. Orçan, F. (2018). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi: İlk hangisi kullanılmalı?. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 9(4), 413–421. https://doi.org/10.21031/epod.394323
  34. Parker, G., Tupling, H., & Brown, L. B. (1979). A parental bonding instrument. British Journal of Medical Psychology, 52(1), 1–10. https://doi.org/10.1111/j.2044- 8341.1979.tb02487.x
  35. Pleck, J. H. (2010). Paternal involvement: Revised conceptualization and theoretical linkages with child outcomes. In M. E. Lamb (Ed.), The role of the father in child development (5th ed., pp. 58–93). John Wiley & Sons, Inc.
  36. Rholes, W. S., Simpson, J. A., & Friedman, M. (2006). Avoidant attachment and the experience of parenting. Personality and Social Psychology Bulletin, 32, 275–285. https://doi.org/10.1177/0146167205280910
  37. Ruppert, F. (2011). Travma, bağlanma ve aile konstelasyonları (F. Zengin, Çev.) (1. Bs.). Kaknüs Yayınları.
  38. Selçuk, E., Günaydın, G., Sümer, N., & Uysal, A. (2005). Yetişkin bağlanma boyutlan için yeni bir ölçüm: Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II'nin Türk örnekleminde psikometrik açıdan değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Yazıları, 8(16), 1–11.
  39. Seven, Z. D., Seven, S., & Çabuk, F. U. (2021). Bağlanma ve duyarlılık davranışlarının 3-5 yaş çocukları üzerinden nesiller arası aktarımla incelenmesi. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 18, 317–334. https://doi.org/10.16947/fsmia.1050301
  40. Soygüt, G., Uluç, S., & Tüzün, Z. (2007). Bilişsel psikoterapi sürecinde ilişkisel değişkenlerin incelenmesi: Bağlanma biçimleri, kişilerarası şemalar ve terapötik ittifak. TÜBİTAK SOBAG Araştırma Projesi, 104K082.
  41. Steele, H., & Steele, M. (1994). Inter-generational patterns of attachment. In K. Bartholomew, & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationships, Vol. 5. Attachment processes in adulthood (pp. 93–120). Jessica Kingsley.
  42. Stevenson, H., Azuma, H., & Hakuta, K. (1986). Child development and education in Japan. W.H. Freeman and Company.
  43. Suzuki, M. J. (2000). Child-rearing and educational practices in the United States and Japan: Comparative perspectives. Hyogo University of Teacher Education Journal, 20(1), 177–186.
  44. Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Psychometric evaluation of adult attachment measures on Turkish Samples and a cross-cultural comparison. Turkish Journal of Psychology, 14(43), 71–106.
  45. Tanaka, Y. (2019). The development of a parental attachment recognition scale for mothers nurturing preschool children. Public Health Nurs, 37, 310–320. http://doi.org/10.1111/phn.12697
  46. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayın Dağıtım.
  47. Uluç, S., & Kahya, Y. (2020). Güvenli yer senaryolarının değerlendirilmesinde Oyuncak Öykü Tamamlama Testi’nin yetişkinlere uyarlanması: Güvenirlik ve geçerliğe ilişkin bir ön-çalışma. Nesne, 8(17), 233–253. http://doi.org/10.7816/nesne-08-17-06
  48. van IJzendoorn, M. H. (1995). Adult attachment representations, parental responsiveness, and infant attachment: A meta-analysis on the predictive validity of the adult attachment interview. Psychological Bulletin, 117(3), 387–403. http://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.387
  49. van IJzendoorn, M. H., & Bakermans-Kranenburg, M. J. (1997) Inter ganarational transmission of attachment: A move to the contextual level. In L. Atkinson, & K. J. Zucker (Eds.), Attachment and Psychology (pp. 135–170). The Guilford Press.
  50. Yılmaz Olcay, F. E., & Kalı Soyer, M. (2022). Yetişkinler için Babaya Bağlanma Ölçeği’nin Türkçeye uyarlaması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(127), 403–423. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.57834
  51. World Health Organization (2017). Process of translation and adaptation of instruments. http://www.who.int/substance_abuse/research_tools/translation/en/
  52. Görgü, E. (2018). Okula devam eden 5-6 yaş grubu çocukların annelerinin bağlanma biçimleri, kişilik özellikleri ve çocukların bağlanma biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 186–209. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.-364644