KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyal Güvence / 2025 / Sayı: 28

Emekli Yaşamın Zorlukları: Gereksinimler ve Beklentiler Üzerine Nitel Bir Çalışma

The Challenges of Retirement Life: A Qualitative Study on Requirements and Expectations

Gökhan Boduroğlu(HİTİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6424-6478
Menekse Sahin(HİTİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9312-770X
Gamze Ebru Çiftçi(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, MESLEK YÜKSEKOKULU, YÖNETİM VE ORGANİZASYON BÖLÜMÜ)0000-0003-4271-6376
Sayfa
1740–1763
Yayın Tarihi
2025-07-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları, emekli bireylerin yaşadığı umutsuzluk, yalnızlık ve kimlik kaybı gibi sorunların sosyal izolasyona yol açtığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yaşam sürelerinin uzaması ve yaşlı nüfusun artışı, emeklilik dönemini bireylerin yaşamlarının önemli bir parçası haline getirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 25 emekli ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler, tematik analiz yoluyla değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları, emekli bireylerin yaşadığı umutsuzluk, yalnızlık ve kimlik kaybı gibi sorunların sosyal izolasyona yol açtığını göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Emeklilik · Yaşlılık · Sosyal Güvenlik

Özet

Yaşam sürelerinin uzaması ve yaşlı nüfusun artışı, emeklilik dönemini bireylerin yaşamlarının önemli bir parçası haline getirmiştir. Bu dönem emekli bireyler için ekonomik, kişisel, duygusal ve sosyal yönleri olan karmaşık bir süreçtir. Bu çalışmada, emeklilik sonrası yaşanan zorluklar, bireylerin ihtiyaçları ve emeklilikle ilgili beklentileri üzerine bir nitel analiz yapılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 25 emekli ile yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler, tematik analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, emekli bireylerin yaşadığı umutsuzluk, yalnızlık ve kimlik kaybı gibi sorunların sosyal izolasyona yol açtığını göstermektedir. Araştırma kapsamında emekli aylıklarının yetersizliği nedeniyle çalışmak zorunda kalan emekli bireylerin fiziksel ve psikolojik sorunlar yaşadığı ve bu sorunların yaşam kalitelerini önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. Ayrıca, emeklilikte yaşanan sorunların aşılmasında toplumsal desteğin önemli bir rol oynadığı görülmüştür.

Abstract

The increase in life expectancy and the growth of the elderly population have made the retirement period an important part of individuals' lives. This period is a complex process for retired individuals, with economic, personal, emotional, and social dimensions. This study provides a qualitative analysis of the challenges faced after retirement, individuals' needs, and their expectations regarding retirement. Data were collected through semi-structured interviews conducted with 25 retirees selected via purposive sampling and analyzed using thematic analysis. The research findings indicate that issues such as hopelessness, loneliness, and identity loss experienced by retirees lead to social isolation. The study also reveals that retirees who are forced to work due to insufficient retirement pensions experience physical and psychological problems, which significantly affect their quality of life. Furthermore, it has been found that societal support plays a crucial role in overcoming the challenges faced during retirement.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Boduroğlu, G., Sahin, M., Çiftçi, G. E. (2025). Emekli Yaşamın Zorlukları: Gereksinimler ve Beklentiler Üzerine Nitel Bir Çalışma. Sosyal Güvence, Sayı: 28, 1740–1763. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1564400

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Ak, M. (2016). Yaşlılık olgusu üzerine uygulamalı bir araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(42), 1019-1028.
  2. Ak, M., Közleme, O. (2017). Yaşlı yoksulluğu. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 197-208.
  3. Akalın, M. (2024). Kirada yaşayan emeklilerin barınma sorunu ve bu soruna yönelik bir öneri: Emekli lojmanları. Sosyal Güvence Dergisi, 25, 1237-1273. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1444341
  4. Arpacı, F. (2009). Yaşlıya bakan kadınların bakım yüklerinin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1, 61-72.
  5. Arpacı, F. (2014). Emekli bireylerin emekliliğe uyum konusundaki görüşleri ve emekliliğin yaşamlarında meydana getirdiği değişikliklerin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 73-85.
  6. Artem, L., Okhrimenko, I. & Egorova, M. (2021). Population aging and ıts ımpact on the country’s economy. Socıal Scıence Quarterly, 102(2), 722-737. https://doi.org/10.1111/ssqu.12936
  7. Aytaç, S. (2017). Life satisfaction ın the retirement: a case of bursa. Istanbul Journal of Sociological Studies, (55), 43-58. https://doi.org/10.18368/iusoskon.328234
  8. Bekircan, E. & Okanlı, A. (2023). Yaşlı bireylerde depresyon ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 16(1), 16-22. https://doi.org/10.46414/yasad.1284791
  9. Benedict, C., Frank, E. & Sanjeev, G. (2014). Equitable and sustainable pension systems. J. C. Benedict (Edt.) içinde, Equitable and Sustainable Pensions Challenges and Experience. Washington, İnternational Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/9781616359508.071
  10. Cacioppo, J. T., & Cacioppo, S. (2014). Social relationships and health: the toxic effects of perceived social isolation. Social and Personality Psychology Compass, 8(2), 58-72. https://doi.org/10.1111/spc3.12087
  11. Carneiro, K. D., Pessoa, E. M., Pessoa, N. M., Siqueira, H. S., Siqueira, F. S. & Rodriguest, L. S. (2018). Percepção do idoso sobre o processo de envelhecimento. Review Eletron Acervo Saude, 15, 1975-1981. https://doi.org/10.25248/REAS327_2018
  12. Cornwell, B. & Waite, L. J. (2009). Cornwell EY, Waite LJ. (2009).Social disconnectedness, perceived isolation, and health among older adults. Journal of Health and Social Behavior, 50(1), 31-48. https://doi.org/10.1177/002214650905000103
  13. Danış, M. Z. (2009). Türkiye’de yaşlı nüfusun yalnızlık ve yoksulluk durumları ve sosyal hizmet uygulamaları açısından bazı çıkarımlar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 67-84.
  14. Güner, Z. B. (2015). Uzun ömürlülük riskinin sosyal güvenlik sistemi dengesine etkisi. Sosyal Güvence Dergisi, 7, 58-82.
  15. Hallaert, J. J. (2023). The fiscal cost of aging in belgium - pensions and healthcare. International Monetary Fund, 33-42. https://doi.org/10.5089/9798400264405.018
  16. İlbay, A. B., Yiğit, Y. & Özişli, Ö. (2016). Emeklilerin yaşam doyumu ve rehberlik ihtiyacı ilişkisi: Sakarya örneği. İş’te Davranış Dergisi, 1(1), 36-47. https://doi.org/10.25203/idd.272231
  17. Kalaycı, İ &. Özkul, M. (2017). Geleneksel kalabilsem modern olabilsem: modernleşme sürecinde yaşlılık deneyimleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(18), 90-110. https://doi.org/10.21076/vizyoner.308309
  18. Karadeniz, O. & Öztepe, N. D. (2013). Türkiye’de yaşlı yoksulluğu. Çalışma ve Toplum, 3(38), 77-102.
  19. Kinnunen, U., & Mauno, S. (2002). Work-Family conflict and its relationships with well-being: A longitudinal study. Journal of Occupational Health Psychology, 7(4), 373-385.
  20. OECD (2020). Ageing Europe - statistics on pensions, income and expenditure. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Ageing_Europe_-_statistics_on_pensions,_income_and_expenditure&oldid=620787. adresinden 12 Ağustos 2024 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  21. Özvurmaz, S. (2018). Yaşlı bireylerin yalnızlık düzeyleri ve sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(3), 118-125.
  22. Raymo, J., M. & Sweeney M., M. (2006). Work–family conflict and retirement preferences. The Journals of Gerontology: Series B, 61(3), 161–169, https://doi.org/10.1093/geronb/61.3.S161
  23. Sarıca, A. O. (2019). Türkiye’de emeklilik sistemlerinin yaşlı yoksulluğu ve emekli yoksulluğu üzerine etkisi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(2), 477-498. https://doi.org/10.32331/sgd.658919
  24. Sevim, Y., & Şahin, J. (2007). Toplumun Yeni Yoksulları: Emekliler (Şanlıurfa İli Örneği). Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 1, 195-207.
  25. Singh, A & Misra N. L. (2009). Loneliness, depression and sociability in old age. Indian Psychiatry Journel, Jan;18(1):51-5. https://doi.org/10.4103/0972-6748.57861.
  26. Şahin, H., & Selvitopu, A. (2012). Öğretmenlerin emeklilik dönemine ve emekliliğe hazırlık eğitimine ilişkin görüşleri. İlköğretim Online, 11(4), 1053-1065.
  27. Şen, Y. F. (2015). Emeklilik döneminde yaşanan sorunlara yönelik bir çözüm önerisi: ikinci işe hazırlık eğitimi ve emeklilik kulüpleri. EKEV Akademi Dergisi, (64), 313-334.
  28. TÜİKa. (2024, Mart 27). Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistik Veri Portal: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710 adresinden 10 Ağustos 2024 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  29. TÜİKb. (2024, Mart 22). Türkiye İstatistik Kurumu. Türkiye Yaşlı Profili Araştırması, 2023: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Yasli-Profili-Arastirmasi-2023-53809 adresinden 10 Ağustos 2024 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  30. TÜİKc. (2024, Ocak 30 ). Türkiye İstatistik Kurumu. Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, 2023: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Gelir,-Yasam,-Tuketim-ve-Yoksulluk-107 adresinden 10 Ağustos 2024 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  31. TÜİKd (2024, Şubat 16 ). Türkiye İstatistik Kurumu. Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2023: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam-Memnuniyeti-Arastirmasi-2023-https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yasam-Memnuniyeti-Arastirmasi-2023-49692 adresinden 19 Ağustos 2024 tarihinde erişim sağlanmıştır.
  32. Tülüktaş, N., Karagün, E. & Kavi, O. (2019). Serbest zaman aktivitelerine katılım durumlarına göre emeklilik oranlarının umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 587-597. https://doi.org/10.21733/ibad.632201
  33. Uyanık, Y. (2017). Yaşlılık yaşlanan nüfus ve sosyal politika. İş ve Hayat, 3(5), 67-100.
  34. Ward, RA. (2013). Change in Perceived age in middle and later life. The International Journal of Aging and Human Development, 76(3), 251-267. https://doi.org/10.2190/AG.76.
  35. Ward, RA. (2013). Change in Perceived age in middle and later life. The International Journal of Aging and Human Development, 76(3), 251-267. https://doi.org/10.2190/AG.76.