Dergiler / Sosyal Güvence / 2026 / Sayı: 29

Sosyal Politika Bağlamında İşsizlik Sigortası Fonunun İşsizleri Koruma Rolü

The Role Of The Unemployment Insurance Fund In Protecting The Unemployed In The Context Of Social Policies

Canan Erdoğan(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5656-5655
Pınar Salih(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1069-5777
Sayfa
1931–1958
Yayın Tarihi
2026-01-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular; işsizlik sigortasından faydalanma koşullarının zorluğu nedeniyle başvuranların önemli çoğunluğunun bu programlardan faydalanamadığı, dolayısıyla işsizlik oranlarının değişimine anlamlı bir etkisinin olmadığı yönündedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, işsizlik sigortası fonunun işsizleri koruma rolünü incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma kapsamında, işsizlik sigortası fonundan karşılanan işsizlik sigortası ödeneğinin işsizliği önlemeye etkisi ve işsizlerin işsizlik ödeneğinden faydalanmasını etkileyen nedenler, sigorta ödeneklerinden sağlanan fayda yaklaşımıyla teorik çerçevede tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular; işsizlik sigortasından faydalanma koşullarının zorluğu nedeniyle başvuranların önemli çoğunluğunun bu programlardan faydalanamadığı, dolayısıyla işsizlik oranlarının değişimine anlamlı bir etkisinin olmadığı yönündedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:2015-2025 Verileri
⚙️Değişkenler:İşsizlik · İşsizlik Sigortası · İşsizlik Sigortası Fonu

Özet

Bu çalışmanın amacı, işsizlik sigortası fonunun işsizleri koruma rolünü incelemektir. Çalışma kapsamında, işsizlik sigortası fonundan karşılanan işsizlik sigortası ödeneğinin işsizliği önlemeye etkisi ve işsizlerin işsizlik ödeneğinden faydalanmasını etkileyen nedenler, sigorta ödeneklerinden sağlanan fayda yaklaşımıyla teorik çerçevede tartışılmıştır. İŞKUR tarafından uygulanan aktif ve pasif işgücü programları ve işsizlik sigortasına başvuran-hak eden istatistikleri (2015-2025) ve TÜİK tarafından yayımlanan işsizlik oranları (2015-2025) incelenmiştir. Bu bağlamda, işsizlik sigortası fonunun işsizleri koruyucu rolü, işsizlik sigortasından faydalanmayı zorlaştıran nedenlere yönelik eleştirilerin çekildiği 5 temel alanın tematik tespiti ile değerlendirilmiştir. Birinci alan, kişi bakımından kapsamının dar olması; ikinci alan, çalışan hizmet akdinin sona erme nedenleri; üçüncü alan, hak eden ve hak etmeyen ayrımının yapılmaması; dördüncü alan, süreye bağlı ortaya çıkan zorluklar ve beşinci alan, işsizlik sigortası fonundan sağlanan faydanın kapsamının genişletilmesidir. Bulgular; işsizlik sigortasından faydalanma koşullarının zorluğu nedeniyle başvuranların önemli çoğunluğunun bu programlardan faydalanamadığı, dolayısıyla işsizlik oranlarının değişimine anlamlı bir etkisinin olmadığı yönündedir. Sözleşme fesih hakkının işverene ait olması, ödeneğin alınmasında önemli zorluklara neden olmaktadır. İşsizlik sigortası ödeneğinden maksimum fayda sağlanabilmesi için ödenek alma koşullarının işgücü piyasalarındaki dönüşüme göre yeniden düzenlenmesi gerektiği, fonun amacına uygun kullanımına ilişkin yeni sosyal, ekonomik ve hukukî düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ve fon kaynaklarının sürdürülebilirliği için aktif politikalarla etkileşimin artırılması gerektiği savunulmuştur.

Abstract

The aim of this study is to examine the role of the unemployment insurance fund in protecting the unemployed. Within the scope of the study, the effect of unemployment insurance benefits provided by the unemployment insurance fund on preventing unemployment and the reasons affecting the unemployed's benefit from unemployment benefits were discussed in a theoretical framework with the benefit approach provided by the insurance benefits. The active and passive labor force programs implemented by İŞKUR and the unemployment insurance applicant-deserving statistics (2015-2025) and the unemployment rates published by TÜİK were examined. In this context, the protective role of the unemployment insurance fund for the unemployed was evaluated with thematic determination of 5 main areas where criticisms were drawn regarding the reasons hindering benefit from unemployment insurance. The first area is the narrow scope in terms of person; the second area is the reasons for the termination of the employee's service contract; the third area is the lack of distinction between deserving and undeserving; the fourth area is the difficulties that arise depending on the duration and the fifth area is the expansion of the scope of the benefit provided by the unemployment insurance fund. The findings are; the majority of applicants can’t access benefits due to the difficulties in the conditions for these programs, therefore, it has no significant effect on the change in unemployment rates. The employer’s unilateral termination right causes significant difficulties in receiving the allowance. It’s argued that in order to obtain maximum benefit from unemployment insurance allowance, the eligibility criteria should be rearranged according to the transformation in labor markets, new social, economic and legal regulations are needed regarding the appropriate use of the fund and interaction with active policies should be increased for the sustainability of fund resources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdoğan, C., Salih, P. (2026). Sosyal Politika Bağlamında İşsizlik Sigortası Fonunun İşsizleri Koruma Rolü. Sosyal Güvence, Sayı: 29, 1931–1958. https://doi.org/10.21441/sosyalguvence.1645613

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Akgeyik, T. (2019). Sosyal Politika ve İstihdam. Karagöl, E. T. ve Develi, A. (Ed.), Sosyal Politika Teori, Politika ve Uygulamalar. İzmit: Umuttepe Yayınları.
  2. Arıcı, K. (2010). İnsan Onuruna Yakışır İş Perspektifinde İşsizlik Sigortası Fonunun Yönetimi ve Sürdürülebilirliği. Tan, N. ve Karslıoğlu, G. (Ed.). İşsizlik Sigortası Fonu’ndan Elinizi Çekin, Ankara: TÜRK-İŞ, 171-188.
  3. Arıcı, K. (2015). Türk Sosyal Güvenlik Hukuku. Ankara: Gazi Yayınevi.
  4. Arslan, S. (2022). Sosyal politikada tasarım odaklı düşünme modeli: iş bulma uygulamaları üzerine bir saha çalışması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 40(1), 25-43. https://doi.org/10.17065/huniibf.889826.
  5. Auray, S., & Eyquem, A. (2024). Optimal unemployment insurance in a THANK model. Review of Economic Dynamics, 53, 173-193.
  6. Aydın, D. (2023). İş sözleşmesinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık ve benzeri nedenlerle feshinin (İş Kanunu m. 25/II) ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi. Ankara Barosu Dergisi, 81(2), 137-171.
  7. Bal, Ö. (2020). İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşulları. Adalet Dergisi, 65, 559-583.
  8. Başterzi, S. (1994). İşsizlik sigortası. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi.
  9. Biçerli, M. K. (2004). Çalışma paylaşımı işsizlikle mücadelede etkili bir politika mıdır?. Ege Akademik Bakış Dergisi, 1(2), 59-68.
  10. Bulut, M. (2022). Türkiye’de uygulanan sigorta prim teşviklerinin niteliği üzerine bir tartışma: kamu harcaması mı, prim harcaması mı?. Maliye Çalışmaları Dergisi-Journal of Public Finance Studies, 67, 67-87.
  11. Develi, A. & Kabakçı, B. (2022). İstihdam ve Sosyal Politika. Develi, A. ve İpek, E. (Ed.). Sosyal Politikayı Keşfetmek. Ankara: Nobel Yayınevi.
  12. Dinççay, İ. H. (2020). Farklı ülke uygulamaları ışığında Türkiye’de işsizlik sigortasının uygulama etkinliği üzerine bir değerlendirme. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 9(25), 440-469.
  13. Fredriksson, P., & Holmlund, B. (2003). Improving incentives in unemployment insurance: A review of recent research. Journal of Economic Surveys, 20(3), 357-386.
  14. Göktaş, N. (2022). Ülkemizde işsizlik sigortası ve işsizlik sigortasında güncel sorunlar. Mali Çözüm, 32(173), 229 - 252.
  15. Görücü, İ., Aybıyık, N., & Koç, M. (2012). Türkiye’de işsizlik sigortası uygulaması ve sonuçları. E-Journal of New World Sciences Academy, 7(2), s. 127-160.
  16. Güvenek, B., Karaçor, Z. & Gevher, R. (2022). Türkiye’de işsizlik sigortası düzenlemelerinin işsizliğe etkisi: müdahale yöntemi ile bir analiz. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), s. 75-85.
  17. Güzel, A., Okur, A. R. & Caniklioğlu N. (2021). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.
  18. Işığıçok, Ö. (2016). Türkiye'de işsizlik sorununa genel bir bakış. Toprak İşveren Dergisi, 110, 1-16.
  19. Işık, E. (2023). Pandemi sürecinde Türkiye’de işsizlik sigortası uygulamalarının işçi ve işveren açısından değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  20. İŞKUR (2025), İşgücü Piyasası İstatistikleri (2015-2025). https://www.iskur.gov.tr/kurumsal-bilgi/istatistikler/ adresinden ulaşılmıştır.
  21. İŞKUR, (2024). İşsizlik Fonu Bülteni. https://media.iskur.gov.tr/79510/12_aralik-2023-bulten.pdf adresinden ulaşılmıştır.
  22. Kaptan, R. (2018). Türkiye’de işsizlik sigortası uygulamaları ve sistemin sürdürülebilirliği. Yüksek Lisans Tezi, Yalova: Yalova Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  23. Koray, M. (2020). Sosyal Politika. Ankara: İmge Kitabevi.
  24. Kömürcü Aksoy, Ö. & Gürün Karatepe, S. (2023). İşsizlik sigortasının işten ayrılma niyetine etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(97), 1529–1539.
  25. Küçükali, A. & Özmen, K. (2021). Bir sosyal politika aracı olarak işsizlik ödeneği uygulamaları: Muş örneği. EKEV Akademi Dergisi, 25(88), 17-33.
  26. Landais, C., Michaillat, P. & Saez, E. (2018) A macroeconomic approach to optimal unemployment insurance: theory. American Economic Journal: Economic Policy, 10 (2), 152-181. doi: 10.1257/pol.20150088.
  27. Mortensen, D. (1977). Unemployment insurance and job search decisions. Industrial and Labor Relations Review, 30, 505-517.
  28. Nicholson, W., & Needels, K. (2006). Unemployment insurance: Strengthening the relationship between theory and policy. Journal of Economic Perspectives, 20(3), 47-70.
  29. Pektaş Erdem, B. & Büyükyazıcı, M. (2021). Türkiye’de işsizlik sigortası fonu gelir ve giderlerinin projeksiyonu. Sosyal Güvence Dergisi, 10(19), 498-537.
  30. Schmieder, J. F., Von Wachter, T., & Bender, S. (2012). The effects of extended unemployment insurance over the business cycle: Evidence from regression discontinuity estimates over 20 years. The Quarterly Journal of Economics, 127(2), 701-752.
  31. Schmieder, J. F., & Von Wachter, T. (2016). The effects of unemployment insurance benefits: New evidence and interpretation. Annual Review of Economics, 8(1), 547-581.
  32. Sözer, A. N. (2015). Türk Sosyal Sigortalar Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.
  33. Sümer, H. H. (2023). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
  34. Şen, M. (2018). Türkiye’de işsizlikle mücadelede uygulanan pasif işgücü piyasası politikalarını değerlendirilmesi. Eyuboğlu, E. ve Baskın, S. (Ed.). Uluslararası İnsan ve Toplum Bilimleri Sempozyumu.
  35. Tokol, A. (2000). Sosyal Politika. Bursa: Vipaş Yayınları.
  36. TÜİK, İşgücü İstatistikleri Mikro Veri Seti (2023). 4738, 1-24. https://www.tuik.gov.tr/media/microdata/pdf/isgucu.pdf adresinden ulaşılmıştır.
  37. Uçkan B. (2007). İşçi sendikaları ile işsizlik sigortası arasındaki köprü: Ghent sistemi. Çalışma ve Toplum, 3, 29-57.
  38. Uşan, M. F. & Erdoğan, C. (2023). İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınları.
  39. Vroman, W., & Woodbury, S. A. (2014). Financing unemployment insurance. National Tax Journal, 67(1), 253-268.
  40. Yılmaz, H. & Acar, A. (2021). Sosyal devlet olabilmenin anahtarı: Sosyal politikalar geliştirebilmek. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(34), 4738-4759.
  41. Yücesoy, Y. (2020). Türk İş Hukukunda Kısa Çalışma ile Salgın Hastalık Halinde Uygulanan Diğer Hukuki Kurumlar. Ankara: Adalet Yayınevi.