KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 25 Sayı: 4

Özel Eğitimde İş Birliğine Dair Özel Eğitim Öğretmenlerinin Metaforları: Roller ve Algılar

Special Education Teachers’ Metaphors About Collaboration in Special Education: Roles and Perceptions

Mehmet İnce(BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0003-0849-9101
Eylem Dayı(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0003-1020-5846
Erdem Zekeriya Kapıcı(TC Milli Eğitim Bakanlığı)0009-0006-1275-1508
Sayfa
2659–2685
Yayın Tarihi
2025-12-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca, iş birliği süreçlerinin öğretmenler üzerinde hem olumlu hem de olumsuz duygusal etkiler yarattığı anlaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin iş birliği süreçlerinde kendilerini nasıl algıladıklarını ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine dayanan araştırmada, 115 öğretmenin metaforik ifadeleri değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, iş birliği süreçlerinin öğretmenler üzerinde hem olumlu hem de olumsuz duygusal etkiler yarattığı anlaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İş birliği · Metafor · Özel eğitim öğretmeni

Özet

Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin iş birliği süreçlerinde kendilerini nasıl algıladıklarını ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine dayanan araştırmada, 115 öğretmenin metaforik ifadeleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmî okullarda görev yapan özel eğitim öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından oluşturulan bir form yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin altı kategori altında 83 farklı metafor ürettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin kendilerini liderlik, rehberlik, bakım, destek, bağlantı, yaratıcılık ve yenilikçilik gibi çeşitli rollerde konumlandırdıkları belirlenmiştir. Ayrıca, iş birliği süreçlerinin öğretmenler üzerinde hem olumlu hem de olumsuz duygusal etkiler yarattığı anlaşılmıştır.

Abstract

The aim of this study is to reveal how special education teachers perceive themselves in collaboration processes. The metaphorical expressions of 115 teachers were evaluated in the research based on phenomenological design, one of the qualitative research methods. The study group of the research consisted of special education teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education. The data of the study were collected through a form created by the researchers. The data obtained were analysed through content analysis. According to the results of the research, it was seen that teachers produced 83 different metaphors under six categories. It was seen that teachers positioned themselves in various roles such as leadership, guidance, care, support, connection, creativity and innovation. In addition, it has been observed that collaboration processes have both positive and negative emotional effects on teachers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İnce, M., Dayı, E., Kapıcı, E. Z. (2025). Özel Eğitimde İş Birliğine Dair Özel Eğitim Öğretmenlerinin Metaforları: Roller ve Algılar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 4, 2659–2685. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1695739

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Basık, R., & Dayı, E. (2024). Öğretmen iş birliği becerileri ölçeği: Geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 25(4), 373-386. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1416522
  2. Brownell, M. T., Adams, A., Sindelar, P., Waldron, N., & Vanhover, S. (2006). Learning from collaboration: The role of teacher qualities. Exceptional children, 72(2), 169-185.
  3. Carpenter, D. (2015). School culture and leadership of professional learning communities. International Journal of Educational Management, 29(5), 682-694.
  4. Creswell, J. W. (2014). A concise introduction to mixed methods research (2nd Ed.). SAGE publications.
  5. Damore, S. J., & Murray, C. (2009). Urban elementary school teachers' perspectives regarding collaborative teaching practices. Remedial and special education, 30(4), 234-244. Doi: 10.1177/0741932508321007
  6. Draaisma, D. (2007). Bellek metaforları: Zihinle ilgili fikirlerin tarihi [Metaphors of memory: A history of ideas about the mind] (3. baskı). (G. Koca, Çev.). Metis Yayınları.
  7. Dawes, M., Sterrett, B. I., Brooks, D. S., Lee, D. L., Hamm, J. V., & Farmer, T. W. (2024). Enhancing teachers’ capacity to manage classroom behavior as a means to reduce burnout: Directed consultation, supported professionalism, and the BASE model. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 32(2), 110–123. https://doi.org/10.1177/10634266241235154
  8. Dayı, E., & Töret, Z. (2021). Özel eğitim öğretmen adaylarının iş birliğine ilişkin metaforik algıları. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 863-877.
  9. Dayı, E., Ataman, S. A. ve Kösretaş, B. (2022). Özel gereksinimli bireylerin eğitsel tanılama ve değerlendirme sürecinde iş birliği: Aile deneyimleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2663-2693. https://doi.org/10.17152/gefad.1150770
  10. Dayı, E., İnce, M., Ataman, S., Aksoy, V. (2025). Collaboration efforts of special education teachers in Turkey. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 26(2), 215-233. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1488696
  11. Fabela-Cárdenas, M. A., & Robles-Treviño, L. (2012). Teachers' Perceptions of collaboration and partnership regarding children with special educational needs in a Mexican bilingual elementary school. Global Studies of Childhood, 2(1), 70-75. http://dx.doi.org/10.2304/gsch.2012.2.1.70
  12. Friend, M., & Cook, L. (2013). Interactions: Collaboration skills for school professionals (7th ed.). Pearson.
  13. Friend, M., & Barron, T. (2024). Collaboration in special education: A 15-year checkup. Journal of Educational and Psychological Consultation, 35(2), 143–155. https://doi.org/10.1080/10474412.2024.2408719
  14. Goldman, S. R., Taylor, J., Carreon, A., & Smith, S. J. (2024). Using AI to support special education teacher workload. Journal of Special Education Technology, 39(3), 434–447. https://doi.org/10.1177/01626434241257240
  15. Gilson, C. B., & Biggs, E. E. (2023). Perspectives of special education teachers and paraprofessionals on working together in general education settings. International Journal of Inclusive Education, 1-16. https://doi.org/10.1080/13603116.2023.2216206
  16. Griffin, H. R. (2014). The importance of collaboration between parents and school in special education: Perceptions from the field [Doctoral dissertation, University of North Florida]. UNF Digital Commons. https://digitalcommons.unf.edu/etd/530/
  17. Holland, M., & Fitzgerald, J. (2023). Getting into the nucleus of the school: Experiences of collaboration between special educational needs coordinators, senior leadership teams and educational psychologists in Irish post-primary schools. Education Sciences, 13(3), 286. https://doi.org/10.3390/educsci13030286
  18. Individuals with Disabilities Education Act (IDEA). (2004). Individuals with Disabilities Education Act Amendments of 2004. https://sites.ed.gov/idea
  19. Işıkdoğan Uğurlu, N., & Kayhan, N. (2022). Meslek öncesi ve sırası süreçte özel eğitim personeli iş birliği: özel eğitim öğretmen adaylarının deneyimleri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 751-780.
  20. İnce, M., Dayı, E., & Kılıç, Y. (2024). Özel eğitim öğretmenlerinin iş birliğine yönelik bilişsel yapılarının tespit edilmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(2), 424-448. https://doi.org/10.19171/uefad.1386453
  21. Jurkowski, S., Ulrich, M., & Müller, B. (2020). Co-teaching as a resource for inclusive classes: Teachers’ perspectives on conditions for successful collaboration. International Journal of Inclusive Education, 27(1), 54-71., https://doi.org/10.1080/13603116.2020.1821449
  22. Kalaylı, M. E., Bilgiç, H. C., & Dayı, E. (2024). Özel eğitim öğretmeni adaylarının mesleki iş birliğine yönelik tutumlarıyla öğretmenlik yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, Erken Görünüm.https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1351885
  23. Kangas, S. E. (2018). Why working apart doesn’t work at all: Special education and English learner teacher collaborations. Intervention in School and Clinic, 54(1), 31-39.
  24. Karakoç, B., & Atbaşı, Z. (2020). Özel eğitim öğretmenlerinin problem davranışlara müdahalede işbirliğinin önemine ve uygulanmasına yönelik görüşleri. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29), 1666-1688. https://doi.org/10.26466/opus.727238
  25. Kayhan, N., & Işıkdoğan Uğurlu, N. (2022). Meslek öncesi ve sırası süreçte özel eğitim personeli işbirliği: Özel eğitim aday öğretmenlerinin deneyimleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 751-780. https://doi.org/10.29299/kefad.987474
  26. Keefe, E. B., & Moore, V. (2004). The challenge of co-teaching in ınclusive classrooms at the high school level: What the teachers told Us. American Secondary Education, 32(3), 77–88. http://www.jstor.org/stable/41064524
  27. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press. Li, X. (2024). Middle School Student's Leadership Skills and Their PE Class Participation. Journal of Education and Educational Research, 7(2), 221-234. https://doi.org/10.54097/kttcnj44
  28. Liasidou, A., & Gregoriou, A. (2024). A systematic literature review of intersectionality and disability in education. British Journal of Sociology of Education, 45(4), 584–608. https://doi.org/10.1080/01425692.2024.2340562
  29. Ma X., Marion R. (2024). How does leadership affect teacher collaboration? Evidence from teachers in US schools. School Effectiveness and School Improvement, 35(2), 116–141. https://doi.org/10.1080/09243453.2024.2330533
  30. MacDonald, A. J., Baguley, M. M., & Kerby, M. C. (2017). Collaboration as metaphoric construct and guiding practice in artmaking and teaching. Studies in Art Education, 58(4), 312–324. https://doi.org/10.1080/00393541.2017.1368290
  31. Magee, E. (2019). Collaboration within special education transition: Perceptions of barriers, strategies, and effects of collaboration (Doctoral dissertation, University of South Carolina).
  32. Martinez-Moyano I. 2006. Exploring the dynamics of collaboration in ınterorganizational settings. ın Creating a culture of collaboration: the ınternational association of facilitators handbook, S. Schuman (Ed.), 69–85. Jossey-Bass.
  33. Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed). Sage.
  34. Mulholland, M., & O'Connor, U. (2016). Collaborative classroom practice for inclusion: Perspectives of classroom teachers and learning support/resource teachers. International journal of inclusive education, 20(10), 1070-1083. http://dx.doi.org/10.1080/13603116.2016.1145266
  35. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. (2018). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. https://www.mevzuat.gov.tr
  36. Paloniemi, A., Björn, P. M., & Kärnä, E. (2023). Special education teachers’ views on their agency in teacher collaboration. European Journal of Special Needs Education, 38(3), 349–362. https://doi.org/10.1080/08856257.2022.2089509
  37. Paju, B., Kajamaa, A., Pirttimaa, R., & Kontu, E. (2021). Collaboration for inclusive practices: Teaching staff perspectives from Finland. Scandinavian Journal of Educational Research, 66(3), 427–440. https://doi.org/10.1080/00313831.2020.1869087
  38. Pürsün, E., Çelik, A., & Demir, M. (2021). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde iş birliği süreçleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(4), 603-620.
  39. Pürsün, T., Okutan, S., & Atbaşı, Z. (2021). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi ile özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş birliğine ilişkin görüşleri. Journal of National Education 50(232). https://doi.org/10.37669/milliegitim.747646
  40. Rakap, S. (2024). Chatting with GPT: Enhancing individualized education program goal development for novice special education teachers. Journal of Special Education Technology, 39(3), 339–348. https://doi.org/10.1177/01626434231211295
  41. Rihter, J., Babuder, M. K., & Zuljan, M. V. (2024). Collaboration between special education teachers and visual arts education teachers in working with pupils with severe specific learning difficulties and its relationship to professional development. European Journal of Special Needs Education, 39(1), 19–32. https://doi.org/10.1080/08856257.2023.2185859
  42. Russell, D. W., Altmaier, E., & Van Velzen, D. (1987). Job-related stress, social support, and burnout among classroom teachers. Journal of applied psychology, 72(2), 269.
  43. Singh, K. (2010). Metaphor as a tool in educational leadership classrooms. Management in Education, 24(3), 127-131.
  44. UNESCO. (2023). Inclusive education. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. https://www.unesco.org/inclusive-education
  45. Usman, J. (2022). Eliciting metaphors from narratives of collaboration experiences with teachers in writing a textbook. Studies in English Language and Education, 9(2), 870-885.
  46. Vibulpatanavong, K., Chuanniyomtrakul, O., Meesupmun, S., Ongkasing, H., & Mitranun, C. (2019, July). A study on current situation on and model of effective collaboration between special education teachers and multidisciplinary professionals in supporting children with special needs. In Proceedings of the 3rd International Conference on Education and Multimedia Technology (pp. 256-259).
  47. Wilson, T., & Hover, A. (2024). Creating consistent learning environments with trauma-informed practices. Childhood Education, 100(4), 44–49. https://doi.org/10.1080/00094056.2024.2377057
  48. White, M. M. (2021). Perceptions of collaboration between special education teachers and parents of children diagnosed with autism spectrum disorder in the elementary setting [Doctoral dissertation, St. John Fisher University]. Fisher Digital Publications. https://fisherpub.sjf.edu/education_etd/510/
  49. Woods, A. D., Morrison, F. J., & Palincsar, A. S. (2018). Perceptions of communication practices among stakeholders in special education. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 26(4), 209-224. https://doi.org/10.1177/1063426617733716
  50. Yener, C., & Dayı, E. (2021). Kaynaştırma öğrencileri ile çalışma yapan uzmanlar arasındaki bep sürecindeki iş birliğinin uzman ve aile görüşlerine dayalı olarak belirlenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 76-93. https://doi.org/10.24315/tred.648737
  51. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  52. Yıldırım, H. H. ve Kılıç, Y. (2024). Kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları yapılan ilkokul sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencilerin problem davranışlarına müdahalede iş birliğine yönelik öğretmen görüşleri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi,13(1), 66-76. https://doi.org/10.33206/mjss.1279220
  53. Quale, A. (2002). The role of metaphor in scientific epistemology: A constructivist perspective and consequences for science education. Science and Education, 11, 443–457. https://doi.org/10.1023/A:1016511131117