ötüken yış bahsine ilave: varenglerin yolundaki rusya dağları

Özet

\r\n İskandinavya'dan Karadeniz'e gelen Varenglerin yolunu tarif eden 10. yy'dan bir Bizans kaynağı, Batı Rusya'da hafif yükseltiler dışında dağlık olmasının sözkonusu olmadığını bildiğimiz bir bölgede dağlardan bahsetmektedir. Buranın şimdiki Smolensk kenti yakınlarındaki Valday Tepeleri bölgesi olduğunu tahmin ediyoruz. Bu önemli ve ormanlık bölgeden dört büyük nehir, İdil, Dnyeper, Batı Dvina ve Lovat kaynaklarını alırlar. Burada bir dil meselesiyle karşı karşıyayız. Doğu Slavları da diğer pek çok millet gibi hem dağ, hem de ormanı aynı kelime ile (burada gora) adlandırıyorlardı. Bu, Türklerin erken kayıtlarında karşımıza çıkan Ötüken Yış kullanımına benzemektedir. Yış kelimesi aslında 'orman' anlamına gelmektedir, fakat Ötüken ile birlikte kullanıldığı durumlarda 'memleket' manasını vermekte, başka durumlarda da çoğunlukla 'dağ' anlamına gelmektedir. Gora kelimesi tüm Slav dillerinde 'dağ', Bulgarcada ise 'orman' demektir. Bu iki kullanımın bir araya geldiği bazı kökler mevcut olmalıdır. Burada incelenen örnekte Doğu Slavlarının erken dönem dilinde bu durumla ile muhatabız.\r\n