Dergiler / Ankara Üniversitesi SBF Dergisi / 2013 / Cilt: 68 - Sayı: 03

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ’NDE EGEMENLİK VE MEŞRÛİYET KAYNAĞI “VELÂYET-İ FAKİH”

İran İslam Cumhuriyeti’nde egemenlik ve meşrûiyet kaynağı “Velâyet-i Fakih”

Sayfa
95–112
Yayın Tarihi
2013-03-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

En üst düzey askeri ve sivil bürokratları o atamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma devrim sonrası İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenlik anlayışını ortaya koymaya çalışmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İran’da devrim sonrası kurulan İslam Cumhuriyeti egemenlik ve meşruiyet anlayışı Humeyni’nin velâyet-i fakih nazariyesine dayanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:En üst düzey askeri ve sivil bürokratları o atamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şia · İran · İslam Cumhuriyeti

Özet

Bu çalışma devrim sonrası İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenlik anlayışını ortaya koymaya çalışmaktadır. İran’da devrim sonrası kurulan İslam Cumhuriyeti egemenlik ve meşruiyet anlayışı Humeyni’nin velâyet-i fakih nazariyesine dayanmaktadır. Humeyni bu dini nazariyesi ile Şia’nın temel İslami söylemini değiştirmiştir. Klasik Şii siyasi düşüncesi dışında olan bu görüş devrim sırasında Humeyni’nin isteği ve mücadelesiyle anayasaya girmiştir. Yeni anayasada egemenlik ve meşruiyetinin temel kaynağı din olmuştur. Velâyet-i fakih makamı ise İran İslam Cumhuriyeti’nde en üst siyasi ve dini makam haline gelmişti. Veliy-i fakih İran devlet başkanı konumundadır. Yasama, yürütme ve yargının üzerinde bir makama sahiptir. En üst düzey askeri ve sivil bürokratları o atamaktadır.

Abstract

This study examines the sovereignty understanding of the Islamic Republic of Iran after the revolution. The sovereignty and legitimacy understanding of the Islamic Republic which was established aftermath the revolution is based on Khomeini’s vilayat-i faqih theory. The core of Shi’te Islamic discourse has shifted by Khomeini’s religious theory. The theory that against the traditional Shi’te political thought ratified by the wish and political struggle of Khomeini. In the new constitution, religion was the sole source of legatimacy and sovereignty. The Vilayat-i faqih has become the highest rank as a religious and political post in the Islamic Republic of Iran. The Vilayat-i faqih is offically head of state in Iran. It is superior to the legislative, executive and juridiciary. The highest civil and military ranks assigned by him.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAFLIOĞLU, M. S. (2013). İRAN İSLAM CUMHURİYETİ’NDE EGEMENLİK VE MEŞRÛİYET KAYNAĞI “VELÂYET-İ FAKİH”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt: 68 - Sayı: 03, 95–112. https://ajindex.com/articles/10290

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. Abrahamian, Ervand (2002), Humeynizm İslam Cumhuriyeti Üzerine Denemeler (İstanbul: Metis) (Çev.: Mehmet Toprak). Akhavi, Shahrough (1983), “The Ideology and Praxis of Shi’ism in the Iranian Revolution” Comparative Studies in Society and History, 25 (2): 195-221
  2. Areste, Hüseyin Cevan (H.1382), “Kanuni Esasi ve Mebaniy-i Hâkimiyet-i Dini der Kanungozari”, Hükümet-i İslami, saali heştom, şomara devvom, 28, Kum, Tabistan. Areste, Hüseyin Cevan (H.1383), Mebaniy-i Hâkimiyet der Kanuni Esasi Cumhuri İslami İran (Kum: Merkezi Tahkikat-ı İlmi, Debirhaney-i Meclis-i Hobregan-ı Rehberi). Ba’albeki, Ruhi (2004),
  3. Al Mavrid, Kamus’ül Arabî- İnkilizi (Beyrut: Dar’ül İlm’ü l Melayin, Ab). Bozorgi, Ahmedicihan (H. 1379), Der Amedi ber Nazariyey-i Devlet der İslam (Tahran: Muessesey-i Ferheng-i Daniş ve Endişey-i Muasır). Caferpişe, Mustafa (H.1377),”Mefhum-u Velâyet”, Hükümet-i İslami, Saali Sevvom, Şomara Sevvom, Kum, Payiz. Corbin, H. (1986), “Şiilikte Velâyet Kavramı” (Çev.: Sabri Hizmetli), A.Ü.İ.F.D., C. 26. El-Kâtip Ahmet (2005),
  4. Şiada Siyasal Düşüncenin Gelişimi, Şuradan Velâyet-i Fakihe (Ankara: Kitabiyat) (Çev.: Mehmet Yolcu). Erista, Muhammed Cevad (H.1377), “Mefhum-u Itlak der Velâyet-i Mutlak-ı Fakih”, Ulum-u Siyasi, No 2, Kum. Payiz. Fetullah, Ahmed (H.1415), Mu’cem’ül-elfaz’ül-fıkhı Caferi (Demmam). Haşimi, Seyid Muhammed (H. 1380), Kanun-i Esasi Cumhur-i İslam-i İran 2 Cilt (Tahran: İsnad-ı Danişgah-ı Şehid Behişti, Neşr-i Dadgoster). Haliliyan, Halil, Negareşi ber Kanun-i Esasi Cumhuri İslami İran, (Tahran: İntişaratı Burhan, Tarih yok). Hüseyinzade, Seyid Muhammed Ali (H.1386), İslami Siyasi der İran (Kum: Intişarat-ı Danişgeni Mufid). İmam Humeyni (H.1379), Tahrir’ül-vesile (Tahran: Müessesey-i Tanzim ve Neşr Asar-ı İmam Humeyni). 111 İmam Humeyni (1323), Keşf’ül-Esrar, Yer yok. İmam Humeyni, Kitab’ül-bey, Kum, Tarihsiz. İmam Humeyni (H. 1381), Velayet-i Fakih (Tahran: Müessesey-i Tanzim ve Neşr Asar-ı İmam Humeyni). İmam Humeyni (H.1379), Sahife-i Nur (22 Cilt) (Tahran: Müessesey-i Tanzim ve Neşr-i Asar-ı İmam Humeyni). Kanuni Esasi Cumhuri İslami İran (H.1380), (Tahran: İdarey-i Kulli Tedvin ve Tenkih-i Kavanin ve Mukarrarat, İdarey-i Çap ve İntişar). Kadızade, Kazım, Ziyayıfer, Said (H.1377), Endişehay-i Fıkhı ve Siyasi İmam Humeyni. Kanberi, Ayat (H.1381), “Mebaniy-i Kudret-i Ruhaniyet-i Şia der İran”, Ulum-u Siyasi, 5 (20). Kasım, Şabani (H.1381), Hukuk-i Esas-i ve Sahtar-ı Hükümet-i Cumhuri İslami İran (Tahran: İntişarat-ı İttila’at). Kediver, Muh