Dergiler / Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 12 Sayı: 2

Türk Mitolojisindeki Hayvan Figürlerinin Veteriner Hekimlik Tarihi Açısından İncelenmesi

Examining Animal Figures in Turkish Mythology in Terms of Veterinary Medicine History

Sayfa
259–269
Yayın Tarihi
2023-12-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Türkler için önemli olan çeşitli hayvanlar Türk Mitolojisi ve kültürü bağlamında ele alınmış olup, hayvanların özellikleri yanı sıra On İki Hayvanlı Türk Takvimi ve belli başlı Türk Destanlarında (Yaratılış Destanı, Türeyiş Destanı, Oğuz Kağan Destanı, Şu Destanı, Alp Er Tunga Destanı, Satuk Buğra Han Destanı) adı geçen hayvanlar incelenmiş ve hayvanların Türklerin hayatındaki yeri ve veteriner hekimliği tarihi açısından önemi vurgulanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkler uzun bir tarihsel süreç içerisinde çok sayıda din ve inanışa inanmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Doğayı merkezine alan bu inanış Türklerin yaşantısını ve hayat felsefelerini önemli ölçüde etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Türkler için önemli olan çeşitli hayvanlar Türk Mitolojisi ve kültürü bağlamında ele alınmış olup, hayvanların özellikleri yanı sıra On İki Hayvanlı Türk Takvimi ve belli başlı Türk Destanlarında (Yaratılış Destanı, Türeyiş Destanı, Oğuz Kağan Destanı, Şu Destanı, Alp Er Tunga Destanı, Satuk Buğra Han Destanı) adı geçen hayvanlar incelenmiş ve hayvanların Türklerin hayatındaki yeri ve veteriner hekimliği tarihi açısından önemi vurgulanmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hayvan · Türk Mitolojisi · Veteriner Hekimliği Tarihi

Özet

Türkler uzun bir tarihsel süreç içerisinde çok sayıda din ve inanışa inanmışlardır. Bu din ve inanışlar içerisinde Şamanizm/Gök Tanrı inancı öncelikli olmuştur. Doğayı merkezine alan bu inanış Türklerin yaşantısını ve hayat felsefelerini önemli ölçüde etkilemiştir. Hayvanlar, Türklerin mitoloji, kültür, sanat, zaman kavramı, edebiyat ve daha birçok noktasında kendilerine yer bulmuştur. Türkler kurt başta olmak üzere at, kartal, geyik ve daha birçok hayvana kutsallık atfetmiş ve hayatlarının merkezine yerleştirmiştir. Bu çalışmada Türkler için önemli olan çeşitli hayvanlar Türk Mitolojisi ve kültürü bağlamında ele alınmış olup, hayvanların özellikleri yanı sıra On İki Hayvanlı Türk Takvimi ve belli başlı Türk Destanlarında (Yaratılış Destanı, Türeyiş Destanı, Oğuz Kağan Destanı, Şu Destanı, Alp Er Tunga Destanı, Satuk Buğra Han Destanı) adı geçen hayvanlar incelenmiş ve hayvanların Türklerin hayatındaki yeri ve veteriner hekimliği tarihi açısından önemi vurgulanmıştır.

Abstract

Turks have believed in many religions/beliefs in a long historical process. Among these religions/beliefs, the belief in Shamanism/Sky God has been a priority. This belief, which places nature in its centre, has significantly affected the life and philosophy of life of the Turks. Animals have found their place in the mythology, culture, art, concept of time, literature, and many other subjects of the Turks. The Turks attributed holiness to the horse, the eagle, the deer, and many other animals, especially wolves, and placed them at the centre of their lives. In this study, various important animals for the Turks are discussed in the context of Turkish Mythology and culture; besides the characteristics of the animals, the Turkish Calendar with Twelve Animals and the animals mentioned in the main Turkish Legends (Legend of the Creation, Legend of the Origins, Legend of Oğuz Kağan, Legend of Şu, Legend of Alp Er Tunga, Legend of Satuk Buğra Han) were examined and their importance in terms of the place of animals in the lives of the Turks and the history of veterinary medicine was emphasized.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYKUN, A. İ., SANAL, Ş. (2023). Türk Mitolojisindeki Hayvan Figürlerinin Veteriner Hekimlik Tarihi Açısından İncelenmesi. Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 2, 259–269. https://ajindex.com/articles/1022599

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Aksoy M, 2002: Destanlarda ve Tarihî Kaynaklarda Alp Er Tunga (Efrâsiyâb). Koca S, Güzel HC (Ed), Türkler Ansiklopedisi 3/21, Yeni Türkiye Yayınları,
  2. Ankara,
  3. Türkiye. Alptekin AB, Şenocak E, 2019: Alper Tunga Destanı’nın yeni bir kaynağı olarak: Süleymannâme. TUDED, 5(2), 127-143. https://doi.org/10.20322/littera.520641 Armutak A, 2004: Eskiçağ uygarlıklarında kurban edilen hayvanlar üzerine bir inceleme. İstanbul Üniv Vet Fak Derg, 30(2), 169-180. Armutak A, 2013a: Doğu ve Batı Mitolojilerinde hayvan motifi I. memeli hayvanlar. İstanbul Üniv Vet Fak Derg, 28(2), 411-427. Armutak A, 2013b: Doğu ve Batı Mitolojilerinde hayvan motifi II. sürüngenler, balıklar, kanatlılar ve mitolojik hayvanlar. İstanbul Üniv Vet Fak Derg, 30(2), 143-157. Atsız HN, 1992: Türk Edebiyatı Tarihi. Baysan Basım ve Yayın Sanayi, İstanbul, Türkiye. Aytmatov C, 2016:
  4. Beyaz Gemi. Ötüken Neşriyat, Özdek R (Çev) İstanbul, Türkiye Bağırlı R, 2014: Akkoyunlu ve Karakoyunlu Hanedanlıklar Dönemi at ve koç (koyun) figürlü mezar taşlarının çağdaş seramik sanatı açısından incelenmesi. Akdeniz Sanat, 7(13), 48-58. Baldick J, 2016: Hayvan ve Şaman: Orta Asya'nın Antik Dinleri. 2nd ed., Şahin N, (Çev). Hil Yayın, İstanbul,
  5. Türkiye. Bang W, Rahmeti GR, 1936: Oğuz Kağan Destanı. İstanbul Üniversitesi Yayınevi,
  6. Istanbul, Türkiye. Bars ME, 2008: Oğuz Kağan Destanı üzerine yapılan çalışmalar. Turkish Studies, 3/4, 224-240. Bastem N, 2019: Türeyiş Destanıyla ilgili tüm rivayetlerin karşılaştırılması ve kültürel kodlar üzerine bir inceleme. Turcology Research, 0(66), 225-236. Başdin A, 2017: Selçuklularda İslamiyet öncesi Türk Kültürünün etkileri -Sultan Alp Arslan Dönemi cenaze merasimleri ve gelenekleri-. Eskiyeni, (34), 175-190. Bayat AL, 2002: İslâm Öncesi Orta Asya Türk Dünyasında tababet. Koca S, Güzel HC (Ed), Türkler Ansiklopedisi 3/21, Yeni Türkiye Yayınları,
  7. Ankara, Türkiye. s. 449-459 Baykara T, 2001: Türk Kültür Tarihine Bakışlar. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları,
  8. Ankara, Türkiye. Can Ş, 2011: Klasik Yunan Mitolojisi. 19th ed., Ötüken Neşriyat, İstanbul, Türkiye. Çoruhlu Y, 2002: Türk Mitolojisinin Anahatları. Kabalcı Yayınevi,
  9. Istanbul, Türkiye. Çoruhlu Y, 2019: Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi. 3rd ed, Ötüken Neşriyat, Istanbul, Türkiye. Danık E, 1993: Koç ve At Şeklindeki Tunceli Mezartaşları. 2nd ed. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları,
  10. Ankara, Türkiye. Derin S, 2014: Göktürk Kitabelerinde Türk Dini İnancının izleri. Turkish Studies, 9(9), 465-474. Dilgimen H, 1947: Veteriner He