Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2011 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Uygurca üzüt~üzütlüg üzerine

About Uighur üzüt~üzütlüg

Sayfa
1885–1890
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eski Türk inanç sisteminde „ruh‟ kavramını ifade eden kelimelerden biri olan kelimenin yapısı ele alınacak, kökeni açıklanıp kelimenin anlam dünyası aydınlatılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eski Türkçede ilk hecedeki yuvarlak ünlülerin darlık veya genişlik bakımından tespiti ciddi bir problemdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu problem nedeniyle ilk hecede yuvarlak ünlü ihtiva eden kelimelerin kökeni tam olarak tespit edilememekte, hatta bazen bu kelimeler başka kelimelerle karıştırılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Eski Türk inanç sisteminde „ruh‟ kavramını ifade eden kelimelerden biri olan kelimenin yapısı ele alınacak, kökeni açıklanıp kelimenin anlam dünyası aydınlatılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Eski Türkçede ilk hecedeki yuvarlak ünlülerin darlık veya genişlik bakımından tespiti ciddi bir problemdir. Bu problem nedeniyle ilk hecede yuvarlak ünlü ihtiva eden kelimelerin kökeni tam olarak tespit edilememekte, hatta bazen bu kelimeler başka kelimelerle karıştırılmaktadır. Bu kelimelerden biri de Uygurca üzüt~üzütlüg‟tür. Kelime, çoğu metin yayınında köken bakımından öz „öz‟ ile ilgili görülüp ö‟lü olarak okunmuştur. Eski Türk inanç sisteminde „ruh‟ kavramını ifade eden kelimelerden biri olan kelimenin yapısı ele alınacak, kökeni açıklanıp kelimenin anlam dünyası aydınlatılacaktır.

Abstract

Determination of round vowels in the first syllable is a quite important problem in Old Turkic. This problem results obscure etymology in words including round vowel of its first syllable. One of such like words is üzüt~üzütlüg. It is explained as base of öz in most text editions. Transcription and etymology of Uighur üzüt~üzütlüg that denote concept „the spirit‟ in the system of Old Turkic religion are problematic in Old Turkic dictionaries and text editions. In this article, the structure and etymology of these words will be explained.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UÇAR, F. M. E. (2011). Uygurca üzüt~üzütlüg üzerine. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 6 - Sayı: 1, 1885–1890. https://ajindex.com/articles/102238

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Aksan 1971 Doğan Aksan. Anlambilimi ve Türk Anlambilimi (Ana Çizgileriyle), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara 1971. Arat 1947
  2. Reşit Rahmeti Arat. Kutadgu Bilig I, Metin, TDK Yayınları, Ankara 1947. Asmussen 1965 J. Peter Asmussen. Xuāstvanift, Studies in Manichaeism, Acta Theologica Danica: 12, Prostant apud Munksgaard, Copenhagen 1965. Borhanova 1969 N. B. Borhanova; L. T. Mahmutova; S. R. Sadıykova; G. K. Yakupova. Tatar Télénéŋ Dialektologik Süzlégé, Tatarstan Kitap Neşriyatı, Kazan 1969. Dankoff 1982 Mahmut el-Kāşġarī. Compendium of the Turkic Dialects (Divānü Lugati‟t-Türk), Edited and Translated with Introduction and Indices by Robert Dankoff in collaboration with James Kelly, Part I, Harvard University 1982. Dilek 2007
  3. Figen Güner Dilek. “Altay Türkçesinde Ölüm Kavramını Anlatan Sözler ve Söz Kalıpları”, Bilig, S. 42, Ankara 2007, 177–190. DS Türkiye‟de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, 12 Cilt, II. Baskı,
  4. TDK Yayınları, Ankara 1993. DTS Drevnetyurkskiy Slovar‟, Redaktori: V. M. Nadalyaev; D. M. Nasilov; E. R. Tenişev; A. M. Şçerbak, Akademiya Nauk SSSR, Leningrad 1969. Edgerton 1953 Franklin Edgerton. Buddhist Hybrid Sanskrit, Grammar and Dictionary, Vol. I–II, New Haven, Yale University Press, London: Geoffrey Cumberlege, Oxford University Press, 1953. EDPT Sir Gerard Clauson. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford University Press, Oxford 1972. Erdal 1991 Marcel Erdal. Old Turkic Word Formation, a Functional Approach to the Lexicon, Vol. II, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 1991. Gabain 1954 Annemarie von Gabain. Türkische Turfan–Texte VIII, Texte in Brāhmīschrift, Berlin 1954. Geng 1988 Das Zusammentreffen mit Maitreya, die ersten fünf Kapitel der Hami-Version der Maitrisimit, in Zusammenarbeit mit Helmut Eimer und J. Peter Laut, herausgegeben, übersetzt und kommentiert von Geng Shimin und H. Joachim Klimkeit, Teil I: Text, Übersetzung und Kommentar, Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1988. Giles 1964 A. Herbert Giles. A Chinese-English Dictionary, Vol. I–II, Second Edition, Revised&Enlarged, Shanghai-London 1912,
  5. Paragon Book Reprint Corp., New York 1964. İnan 1995 Abdülkadir İnan. Tarihte ve Bugün Şamanizm, Materyaller ve Araştırmalar, Türk Tarih Kurumu yayınları, Ankara 1995. Kasai 2008 Yukiyo Kasai. Die Uigurischen buddhistischen Kolophone, Berliner Turfantexte XXVI, Brepols, Turnhout 2008. Kaya 1994
  6. Ceval Kaya. Uygurca Altun Yaruk, Giriş, Metin ve Dizin, TDK Yayınları, Ankara 1994. Le C