Dergiler / Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi / 2023 / Sayı: 41

ÖDEMELER DENGESİ’NDE TAŞIMACILIK FAALİYETLERİ PERFORMANSININ CRITIC-ARAS VE WASPAS YÖNTEMLERİYLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ANALYSIS OF TRANSPORTATION ACTIVITIES PERFORMANCE IN THE BALANCE OF PAYMENTS WITH CRITIC-ARAS AND WASPAS METHODS: THE CASE OF TÜRKİYE

Sayfa
263–282
Yayın Tarihi
2023-10-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

ARAS ve WASPAS Analizleri sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin 10 yıllık performans sıralamasında en yüksek performansa sahip yıl 2013 iken en düşük performansa sahip yıl ise 2012 olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ödemeler dengesi, bir ülkenin dünyanın geri kalan ülkeleri ile olan mali işlemlerini kaydeden, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik performansını etkileyen sistematik ve istatistiksel tablolar olarak tanımlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya ekonomisinin gelişimini etkileyen temel unsurların başında uluslararası arenada mal ve hizmet alışverişinin aksamadan sürdürülebilmesi için taşımacılık faaliyetleri oldukça önemli bir konumdadır.
💡
Sonuç & Katkı:ARAS ve WASPAS Analizleri sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin 10 yıllık performans sıralamasında en yüksek performansa sahip yıl 2013 iken en düşük performansa sahip yıl ise 2012 olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2012-2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Taşımacılık Faaliyetleri · Ödemeler Dengesi · Çok Kriterli Karar Verme

Özet

Ödemeler dengesi, bir ülkenin dünyanın geri kalan ülkeleri ile olan mali işlemlerini kaydeden, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik performansını etkileyen sistematik ve istatistiksel tablolar olarak tanımlanmaktadır. Dünya ekonomisinin gelişimini etkileyen temel unsurların başında uluslararası arenada mal ve hizmet alışverişinin aksamadan sürdürülebilmesi için taşımacılık faaliyetleri oldukça önemli bir konumdadır. Bu çalışmada Türkiye’nin 2012-2021 yılları arasındaki ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerine ait gelir ve gider kalemlerinin yıllara göre performansları Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden CRITIC, ARAS ve WASPAS Teknikleri ile analiz edilmiştir. CRITIC Analizi sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin performanslarının ölçülmesinde en fazla önem derecesine sahip kriter yolcu taşımacılığı giderleri (0,2167) kriteri iken en az öneme sahip kriter ise navlun (yük taşımacılığı) geliri (0,1328) kriteri olarak belirlenmiştir. ARAS ve WASPAS Analizleri sonucunda Türkiye’nin ödemeler dengesi’nde taşımacılık faaliyetlerinin 10 yıllık performans sıralamasında en yüksek performansa sahip yıl 2013 iken en düşük performansa sahip yıl ise 2012 olarak tespit edilmiştir.

Abstract

The balance of payments is defined as systematic and statistical tables that record a country's financial transactions with the rest of the world, influencing the economic performance of both developed and developing countries. Transportation activities are in a very important position in order to continue the exchange of goods and services in the international arena without any disruption, one of the main factors affecting the development of the world economy. In this study, the income and expenditure items related to transportation activities in Türkiye’s balance of payments between 2012 and 2021 were analyzed using the CRITIC, ARAS and WASPAS techniques, which are Multi-Criteria Decision-Making Methods. According to the CRITIC Analysis, the criterion with the highest level of significance in measuring the performance of transportation activities in Türkiye’s balance of payments was passenger expenditures (0.2167), while the criterion with the least significance was freight income (0.1328). The CRITIC, ARAS and WASPAS Analyses revealed that the year 2013 had the highest performance, while the year 2012 had the lowest performance in the 10-year performance ranking of transportation activities in Türkiye’s balance of payments.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAYGIN, C. Y., KOÇ, A. K. (2023). ÖDEMELER DENGESİ’NDE TAŞIMACILIK FAALİYETLERİ PERFORMANSININ CRITIC-ARAS VE WASPAS YÖNTEMLERİYLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, Sayı: 41, 263–282. https://ajindex.com/articles/1015305

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Acer, A. ve Kalender, S. (2020). Antrepoların performansının Entropi ve TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (65), 1-20.
  2. Akandere, G. (2022). COVİD-19 Pandemisi Sürecinde Lojistik Firmalarının Performansının Entropi-VIKOR Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (74), 363-374.
  3. Ayçin, E. (2020). Çok Kriterli Karar Verme Bilgisayar Uygulamalı Çözümler. Ankara:
  4. Nobel Yayınevi.
  5. Beyaz, Z., ve Karabacak, G. (2018). Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Cari İşlemler Dengesi Üzerindeki Etkisi. European Journal of Managerial Research (Eujmr), 2(2), 56-75.
  6. Chakraborty, S., Ghosh, S., Sarker, B., and Chakraborty, S. (2020). An integrated performance evaluation approach for the Indian international airports. Journal of Air Transport Management, 88, 101876. Chattopadhyay, R., Das, P. P., and Chakraborty, S. (2022). Development of a rough-MABAC-DoE-based metamodel for supplier selection in an iron and steel industry. Operational Research in Engineering Sciences: Theory and Applications, 5(1), 20-40.
  7. David, D. F. ve Elijah, A. O. (2020). Exchange Rate and Balance of Payments in Nigeria. Euroeconomica, 39(1), 73-83. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=973035.
  8. Diakoulaki, D., Mavrotas, G. ve Papayannakis, L. (1995). Determining Objective Weights in Multiple Criteria Problems: The Critic Method. Computers & Operations Research, 22(7), 763-770. https://doi.org/10.1016/0305-0548(94)00059-H.
  9. Esen, T. E. Ç. ve Çırpın, B. K. (2022). Bir hizmet işletmesinin kuruluş yeri seçiminde bulanık TOPSIS yönteminin kullanımı. Ardahan Üniversitesi İİBF Dergisi, 4 (1), 18-33.
  10. Eş, A. ve Kocadağ, D. (2020). Entropy tabanlı MAUT ve VIKOR yöntemleriyle tedarikçi seçimi: bir kamu kurumu örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(Armağan Sayısı), 265-280.
  11. Felipe, J., Lanzafame, M., & Estrada, G. (2019). Is Indonesia's Growth Rate Balance-of-Payments-Constrained? A Time-Varying Estimation Approach. Review of Keynesian Economics, 7(4), 537-553. https://doi.org/10.4337/roke.2019.04.08.
  12. Holland, M., Vieira, F. V., ve Canuto, O. (2004). Economic Growth and The Balance-of-Payments Constraint in Latin America. Investigación Económica, 63(247), 45-74. https://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0185-166720040001000 45. İstanbul Ticaret Odası (2006) Türkiye Lojistik Sektörü Altyapı Analizi, Yayın No: 2006-14. Jovčić, S., Simić, V., Průša, P., and Dobrodolac, M. (2020). Pict