DICTIONARIES AND DICTIONARY USERS: WHICH DICTIONARY IS FOR WHOM

Abstract

Over the last fifty years, there has been a tremendous increase in dictionary types with the advancement of dictionary research and information technology. During this period, dictionary types such as monolingual, bilingual, multilingual, translation, term, pictorial, printed, electronic, children, learner dictionaries were presented to users. Researches show that users find it difficult to select the appropriate source for their needs from within this broad dictionary types, and often cannot find the right one. Therefore, users who apply for dictionaries to remove the question marks in their heads get inaccurate, incomplete information or they cannot access the information they have searched for because they cannot go to the correct source. In order to remove this undesirable situation, it is necessary to explain "monolingual, bilingual, bilingualized, printed, electronic" dictionary types generally that users frequently encounter and to show which dictionary should be consulted by whom in which case. For this purpose, previous studies with document analysis, which is one of the qualitative research methods, and sources related to the field were examined in the context of the problem culprit, "Which dictionary should be used by whom in which case?", and from the obtained findings, dictionary types have been defined, compared with each other, and it has been described who should consult to which dictionary. Besides, it also shows who the users are and when they apply to the dictionary. To achieve this, it is determined who the users are and when they apply to the dictionary, and the superior (advantages) and weak (disadvantages) sides of the dictionary in which they encounter are explained. In the last part, various suggestions have been made so that users can make "right dictionary selection"

Özet

Son elli yılda sözlük bilimi araştırmalarının ve bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte sözlük çeşitlerinde muazzam bir artış oldu. Bu süre zarfında tek dilli, çift dilli, çok dilli, çeviri, terim, resimli, basılı, elektronik, çocuk, öğrenici vb. sözlük türleri kullanıcılara sunuldu. Yapılan araştırmalar, kullanıcıların bu geniş sözlük yelpazesi içerisinden kendi ihtiyaçlarına uygun kaynağı seçmekte zorlandığını ve çoğu zaman doğru tercihte bulunamadıklarını göstermektedir. Bu yüzden kafalarındaki soru işaretlerini gidermek için sözlüklere başvuran kullanıcılar, doğru kaynağa gidemediklerinden ya yanlış, eksik bilgi edinmekte ya da aradıkları bilgiye erişememektedir. Bu istenmeyen durumun ortadan kaldırılması için kullanıcıların sıklıkla karşılaştığı "tek dilli, iki dilli, iki dillileştirilmiş, kâğıt, elektronik" sözlük türlerini genel hatlarıyla açıklamak ve kimin, hangi durumda, hangi sözlüğe başvurması gerektiğini göstermek gerekmektedir. Bu amaçla nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ile daha önce yapılan çalışmalar ve alanla ilgili kaynaklar "Kim, hangi durumda, hangi sözlüğü kullanmalıdır?" problem cümlesi çerçevesinde incelenmiş, elde edilen bulgulardan hareketle araştırmaya dâhil edilen sözlük türleri tanımlanmış, birbiriyle karşılaştırılmış ve kimin hangi sözlüğe başvurması gerektiği betimlenmiştir. Bunu sağlayabilmek için kullanıcıların kim olduğu ve ne zaman sözlüğe başvurdukları belirlenmiş ve karşılaşacakları sözlüklerin üstün ve zayıf yanları açıklanmıştır. Son kısımda ise kullanıcıların "doğru sözlük seçimi" yapabilmeleri için çeşitli öneriler sunulmuştur