Journals / Turkish Studies (Elektronik) / 2018 / Cilt: 13 - Sayı: 20
ATASÖZLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ ÖRNEĞİNDE AKIL KONSEPTİNİN TÜRK VE RUS DİLİ DÜNYA GÖRÜŞÜNDEKİ İFADE ŞEKİLLERİ
- Journal
- Turkish Studies (Elektronik)
- Pages
- 721–750
- DOI
- —
Abstract
Atasözleri bir toplumun ulusal karakterini, yüzyıllar boyunca şekillenmiş olan dünya görüşünü ve kültürünü yansıtan söz öbekleridir. Yüzyıllardır sürekli iletişim içerisinde olan Türk ve Rus halklarının atasözlerinde büyük oranda benzerlik görülür. Türk ve Rus atasözlerinde en çok değinilen konulardan biri akıldır. Akıl, güç, değer, Allah vergisi bir özellik, iletişim ve toplumsal düzeni sağlamanın ve başarılı olmanın önemli bir aracı olarak karşımıza çıkar. Söz konusu makalede Türk ve Rus dillerindeki akıl ile ilgili atasözleri orijinal kaynaklardan alınarak karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Analiz sırasında özellikle atasözlerinin başlıca anlamlarına ve anlam farklılıklarına yer verilmiştir. Bu sebeple makalede akıl ile ilgili atasözleri dil, kültür bağlamında ele alınmış ve çalışmada sadece diller arasındaki değil, aynı zamanda kültürler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar da gözler önüne serilmiştir. Bu çalışma, Türk öğrencilere Rus dilinin, Rus öğrencilere ise Türk dilinin öğretilmesinde, kelime hazinelerinin geliştirilmesinde, Türk ve Rus kültürünün tanıtılmasında, aynı zamanda Türk ve Rus kültürdilbilim araştırmalarında yardımcı bir kaynak olma özelliği taşımaktadır. Çalışmanın Rus dilinde yazılması, Türk dilini ve Türk kültürünü daha büyük kitlelere tanıtma amacını gütmektedir. Daha önce yazılmış Türk ve Rus atasözlerinin karşılaştırıldığı makalelere son derece nadir rastlanması bu alandaki boşluğa dikkat çekmektedir. Bu yönden söz konusu çalışma, yeni çalışmaların önünü açmakta ve araştırmacıların çalışmalarına yön verecek bir kaynak olma niteliği taşımaktadır.
Özet
Предметом исследования являются пословицы как словесные изречения, отражающие национальный характер, сложившуюся на протяжении веков картину мира и культуру народа. Связи между русским и турецким народами формировались в течение столетий, поэтому между турецкими и русскими пословицами отмечаются сходные черты. Одним из центральных образов, выраженных в турецких и русских пословицах, является ум. Ум символизирует интеллект, силу, значимость, природный дар человека, которые играют важную роль в организации общественного порядка, отношениях между людьми, достижении успеха. В статье представлен сопоставительный лингвокультурологический анализ турецких и русских пословиц, в которых выражается концепт «ум». В процессе анализа выявлено смысловое наполнение турецких и русских пословиц, их различия, обусловленные культурной спецификой обоих народов. Акцент делается не только на сходствах и различиях языковой семантики анализируемых пословиц, но и на выраженных в них культурных смыслах. Исследование может стать полезным для пополнения словарного запаса студентов, источником ознакомления с турецкой и русской культурой в процессе преподавания русского языка для тюркоязычных студентов, турецкого языка для русскоязычных студентов. Оно может служить дополнительным источником для сопоставительных исследований в области турецкого и русского языка, культуры. Целью статьи также является ознакомление более широкой аудитории читателей, исследователей с турецким языком и турецкой культурой. При этом было принято во внимание наличие слишком малочисленныхисследований по сопоставительному анализу русских и турецких пословиц, поэтому можно констатировать, что статья открывает перспективы для исследований в этой области.