Paepcke’nin çeviri odaklı hermenötik yaklaşımında çevirmenin varlık kazanması

Özet

Hermenötik kavramı farklı yaklaşımları içermektedir ve hermenötiğin tarihi gelişimine göz atıldığında çeviri biliminde olduğu gibi hermenötik yaklaşımda da ilgi odağının bireye doğru evrildiğini görmek mümkündür. Bu tarihsel gelişimin arka alanı ve hermenötik yaklaşımların çeviri bilimi ile bağıntısı dikkate alındığında, bu çalışmanın konusu olan çeviri bilimci Fritz Paepcke ve ortaya koymaya çalıştığı çeviri odaklı hermenötik yaklaşımı önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı Paepcke’nin birey odaklı hermenötik yaklaşımının gelişimi ve Heidegger ve Gadamer’in hermenötik yaklaşımlarının etkisinde kalarak bu anlayışları çeviri odaklı hermenötik yaklaşımına nasıl dâhil ettiğini ve bununla birlikte çeviri sürecinde çevirmenin varlık kazanmasını nasıl temellendirdiğini ortaya koymaktır. Bir başka deyişle, Fritz Paepcke’nin çeviri sürecinde çevirmenin varlık kazanmasına odaklanan ilk çeviri bilimcilerden biri olduğunu öne sürmekteyiz. Bu savı temellendirmek için de Paepcke’nin çevirmenin varlık kazanması ile ilgili 60’lı yıllarda ortaya koyduğu bakış açısının, çalışmalarının odağında çevirmenin bulunduğu 1984 yıllına ait Justa Holz-Mänttäri’nin eylem odaklı çeviri kuramıyla kıyaslanmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Yapılan bu kıyaslamada ise Paepcke’nin hermenötik yaklaşımı ile çeviri sürecinin merkezine çevirmeni yerleştirdiği ve bu yaklaşımını temellendirmek için çaba gösterdiği saptanabilmiştir. Öyle görünüyor ki Paepcke çeviri bilimine yenilikçi bir yaklaşımı dâhil etmeye çalışmış olsa da, çeviri bilimi alan yazınında bu konuyla ilgili az sayıda çalışmanın veya değininin söz konusu olduğu tespit edilmiştir.