Journals / The Journal of Mesopotamian Studies / 2021 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Beyond Mother Language: Kurdish as a Regional and Indigenous Language

Anadilin Ötesinde: Bölgesel ve Yerli Bir Dil Olarak Kürtçe

Pages
245–265
DOI
—

Abstract

The association between language and territory is particularly significant in terms of indigenousness. Therefore, the argument of this paper is to examine this aspect of the Kurdish language through the interpretation of the Kurdish political movement in Turkey based on self-identification, an essential component of indigeneity. Since the 1990s, the Kurdish political movement has been demanding mother-tongue rights with the growing grassroots support. This study examines pro-Kurdish political party programs, statements/press releases, and interviews with deputies of the HDP, current parliamentary party. The article explores acquiring Kurdish as a native language by Kurds and non-Kurds in the region, mainly through mothers, homes, and the community environment. The process of acquiring the Kurdish language varies according to how individuals interact with the local Kurdish community, such as marrying into Kurdish families, systematic settlement, and growing up in the region. Whilst Kurdish is regarded as the mother language of the Kurds by Kurds and non-Kurds members of the Kurdish political movement in Turkey, this article draws further attention to the regional and local aspects of Kurdish, including its natural learning process of non-Kurds within the region.

Özet

Dil ve bölge arasındaki ilişki özellikle yerlilik kavramı açısından kritik bir önem teşkil etmektedir. Dolayısıyla, bu makalenin argümanı, Kürt dilinin bu yönünü yerliliğin temel bir bileşeni olan öz-tanımlama presibine dayalı olarak Türkiye’deki Kürt siyasi hareketinin yorumu aracılığıyla incelemektir. 1990'lardan bu yana Kürt siyasi hareketi artan taban desteği ile anadil haklarını talep ediyor. Bu çalışmada Kürt haklarının tanıması doğrultusunda siyaset yapan siyasi parti programları, açıklamalar/basın açıklamaları ve mevcut meclis partisi HDP milletvekilleriyle yapılan görüşmeler incelenmektedir. Makale, anne, ev ve toplum ortamının bölgedeki Kürtler ve Kürt olmayanlar tarafından Kürtçe'nin anadil olarak edinilmesindekı rolünü araştırıyor. Kürt dilini edinme süreci, bireylerin Kürt aileleriyle evlenme, sistematik yerleşme ve bölgede büyüme gibi yerel Kürt toplumuyla nasıl etkileşime girdiğine göre değişmektedir. Kürtçe, Kürtler ve Türkiye'deki Kürt siyasi hareketinin Kürt olmayan üyeleri tarafından Kürtlerin ana dili olarak kabul edilirken, buna ek olarak, bu makale daha çok Kürtçe'nin bölgesel ve yerel bir dil olmasına ve bölgedeki Kürt olmayanların da Kürtçeyi doğal öğrenme sürecine dikkat çekmektedir.

Keywords: Kürtçe, Anadil, Yerli Dil, Bölgesel Dil, Kürt Siyasi Haraketi, Türkiye