Dergiler / A. Âsaui atyndaġy Halyk̦aralyk̦ k̦azak̦-tùrìk universitetìnìn̦ habaršysy / 2022 / Sayı: 123
HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR’IN HAKKA SIĞINDIK ROMANI ÜZERİNE BİR TAHLİL DENEMESİ
- Sayı
- 2022 · Sayı: 123
- Sayfa
- 55–70
- DOI
- —
Özet
Pandemi diğer adıyla salgın hastalık, tarih boyunca karşılaşılan kavramlardan biridir. Türk edebiyatında salgının işlendiği romanlara bakıldığında, hastalığın yetersiz beslenme, fiziksel olarak uygun olmayan koşullarda yaşanması gibi nedenlerle açıklanması gerçekçi yaklaşımı gösterir. Yaşam öykülerinden hareketle kaleme alınan salgınla ilgili eserlerde halkın inancı ve çözüm önerileri birlikte sunulur. Türk Edebiyatında salgın hastalıkları ele alan edebi eserler çok değildir. Bu bağlamda Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Hakka Sığındık romanı dikkate değer bir ederdir. Daha çok romanlarıyla tanınan Gürpınar’ın diğer eserlerinde olduğu gibi romanlarında da toplumsal eleştirinin ön plana çıktığı görülmektedir. Toplumdaki aksaklıkları, bilgisizliği ve yanlış inancı eserlerinde sanata has bir şekilde betimleyen yazar, eleştirilerini hem doğrudan dile getirmekte hem de olay örgüsünün dramatik anlatımı içinde dolaylı ifadelerle sunmaktadır. Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Hakka Sığındık (1919) adlı romanında İspanyol gribinin toplumun yaşamına etkisi anlatılmaktadır. Bu çalışmamızda amacımız, edebiyat derslerinde önemli konulardan olan tahlil yöntemine bir örnek sunmaktır. Ele aldığığımız metin Prof. Dr. Şerif Aktaş’ın metin inceleme yöntemine göre tahlil edilip, zihniyet, yapı, tema, dil ve anlatım alt başlıkları altında incelenmiştir. Bununla birlikte romandaki kişi, mekân ve zaman unsurlarının arasındaki ilişkiler dikkatlere sunularak, romandaki olay örgüsünün gerçek yaşamla ilgisi gösterilmeye çalışılmıştır.
Abstract
A pandemic, also known as an epidemic disease, is one of the most common concepts in history. Novels about epidemics in Turkish literature show that the disease is exacerbated by malnutrition and poor physical condition. Apparently, the works on the epidemic are based on real events together with the beliefs of people and solutions to problems. There are not many literary works about the epidemic in Turkish literature. In this context, Hüseyin Rahmi Gürpinar’s novel «Hakka Sığındık» occupies a special place. In the field of literature, Gürpınar is known for his novels. His literary works are written on the topic of social criticism. In his works, the author is able to depict the scandals of society, ignorance and false beliefs, and expresses his criticism in combination with real events. In some of his works, he indirectly shows the dramatic image of the plot. Hussein Rahmi Gürpınara’s novel «Hakka Sığındık» (1919) describes the impact of the Spanish flu on public life. The purpose of our study is to show the example of the method of literary analysis, which is one of the most important topics in the disciplines related to literature. This novel, which is analyzed in our study, is analyzed by the “method of analysis of artistic text” prof. Şerif Aktaş. The analysis focused on the topics of mentality, structure, themes, language and style. There are also interactions between the main character, the elements of space and time in the novel, the connection of the plot of the novel with real life.