Dünür ağa: a traditional wedding song in context of transfering of traditions from generation to generation

Geleneğin kuşaklara aktarımı bağlamında bir çatalzeytin düğün türküsü: “dünür ağa”

Abstract

Tradition, in its broadest sense, is the total of the knowledge, customs and the behaviors passed down from generation to generation. It is widely known that the cultural heritage, the knowledge based on experience, the customs and the behaviors are archived in oral tradition. This knowledge is passed down through rituals, signs and communication which are comprised of codes. The transmission of the customs, knowledge, rituals, signs and symbols in Turkish folksongs are realized through the repetition of the text along with a melody. Turkish folksongs have the characteristics of a musical archive and it is possible to achieve data on the areas of folklore thanks to this archive. The text of the folksong Dünür Ağa can be considered as a guide to the wedding customs and rituals of Çatalzeytin district of Kastamonu province. In this study, the content of Dünür Ağa folksong will be analyzed through its text and performance and its contribution to the cultural transmission function [education] with its content through signs, representations and symbols will be evaluated. Although the origins of the folksong is unknown, it is thought that both financial and emotional difficulties of the marriage in Kastamonu at Çatalzeytin and the need for a communication resulting from the difficulties of “giving sons in marria- ge” are effective in the creation of the folksong.

Özet

Gelenek, ana hatlarıyla, kuşaktan kuşağa geçen bilgiler, töreler ve davranışlardır. Kültürel mi- rasın, tecrübeye dayalı bilginin, törelerin ve davranışların sözlü kültür ürünlerinde arşivlendiği bilinen bir gerçektir. Söz konusu bilginin aktarımının vazgeçilemez unsurları ise ritüeller, göstergeler ve gös- tergelerin muhtevası olarak kodlardan teşekkül eden iletişimdir. Türkü metninin ihtiva ettiği geleneğe dair bilgi, ritüeller, göstergeler ve sembollerin bir ezgi eşliğinde tekrarlanmasıyla, geleneğin aktarımı gerçekleşmektedir. Türküler, müzikal bir arşiv özelliğinde olup, türkü metinlerinden hareketle halk- bilim çalışma kadrolarına dair verilere ulaşmak mümkündür. Dünür Ağa türküsü de bu açıdan ele alındığında Kastamonu Çatalzeytin evlilik geçiş dönemine eşlik eden düğün geleneklerine ve ritüelle- rine ışık tutan bir kılavuz metin olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, Dünür Ağa türküsünün, Kastamonu Çatalzeytin düğün geleneğine dair muhtevasının yanı sıra türkünün metni ve icrası aracı- lığıyla geleneğe dair bilginin göstergeler, simge ve semboller içeriğiyle geleneğin aktarımı işlevinin kar- şılanmasına katkısı değerlendirilecektir. Türkünün ilk oluşumunun sözlü tarihi bilinmemekle birlikte kaynak kişilerle yapılan görüşmeler neticesinde, Kastamonu Çatalzeytin’de evliliğin maddi ve manevi çok çeşitli zorlukları kapsaması, kız alıp vermenin ya da geleneğin adlandırmasıyla “oğlan evermenin” güçlüğünün meydana getirdiği sıkıntılardan kaynaklanan iletişim ihtiyacının türkünün oluşumunda etkili olduğu düşünülmektedir.