Selected Financial Events in Registers of 16th Century Üsküdar Court and Their Socio Economic Analyzes

16. Asır Üsküdar Kadı Sicillerinden Seçilmiş Mali Olaylar ve Sosyoekonomik Analizleri

Abstract

Since its establishment, the Ottoman Empire has a tax system based on ecclesiastics law and customary law and unique financial structure. As the Ottoman Empire has a cosmopolitan structure, there were many problems about taxation that caused by taxpayers and/or public administration. Many troubles caused from these had reflected to court and the muslim judges had solved them. In addition, since the muslim judges have also been a notary and tax inspector, the relationship between public administration and taxpayers or between taxpayer and taxpayer has always registered and sometimes certified. In this study, considerable financial events, recording by the Court of Üsküdar during the 16th century, will be commentated and socio-economical analysis of them will be done.

Özet

Osmanlı İmparatorluğu, kuruluş dönemlerinden itibaren Şer’i ve Örfi hukuka dayalı bir vergi sistemi ve kendine has bir mali yapıya sahiptir. İmparatorluk, kozmopolit bir yapıya sahip olduğundan, vergileme hususunda kimi zaman mükellef kimi zaman da kamu idaresi kaynaklı sıkıntılar yaşanmıştır. Bu sıkıntılardan, mahkemelere yansıyanlar olmuş ve kadılar eliyle çözüme kavuşturulmuştur. Bunun yanında mahkemeler ve kadılar aynı zamanda noter ve vergi müfettişliği görevlerini de üstlendiğinden, kamu otoritesi – mükellef, mükellef – mükellef ilişkileri de bu mahkemelerce kayıt altına alınmış, kimi zaman tasdik edilmiştir. Bu çalışmada, 16. asırda Üsküdar Mahkemesi tarafınca tutulmuş kayıtlarda dikkate değer mali olaylar aktarılarak sosyolojik analizleri yapılmaya çalışılacaktır.