Dergiler / Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi / 2005 / Cilt: 22 - Sayı: 22

ERGENLERİN DUYGUSAL ZEKALARININ ÇATIŞMA EĞİLİMLERİNE VE SUÇ DAVRANIŞLARINA ETKİSİ

-

Sayfa
61–82
DOI
—

Özet

Bu araştırmanın amacı, ergenlerin duygusal zeka, çatışma eğilimi ve suç davranışı düzeylerinin sosyoekonomik düzeye ve cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Ayrıca araştırmada, ergenlerin duygusal zeka düzeylerinin çatışma eğilimi ve suç davranışı düzeylerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Araştırmaya, Ankara İl merkezinde genel lise programına devam eden lise son sınıftaki 889 ergen öğrenci katılmıştır. Araştırmada veriler; Duygusal Zeka Ölçeği :DZÖ (Ergin, 2000), Çatışma Eğilimi Ölçeği: ÇEÖ (Dökmen, 1986) ve Suç Davranışı Ölçeği: SDÖ (Kaner, 1996) ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde, bağımlı gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi ve aşamalı çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, ergenlerin DZÖ’nin tümünden ve alt ölçeklerinden aldıkları puanların cinsiyete göre kızlar lehine anlamlı olarak farklılaştığını, ancak bu ölçeklerden alınan puanların sosyo-ekonomik düzeye göre farklılaşmadığını göstermiştir. Ergenlerin SDÖ puanlarının ise cinsiyete göre; kızlar lehine anlamlı olarak farklılaştığı, suç davranışı puanlarının sosyoekonomik düzeye göre ise, alt sosyoekonomik düzey lehine farklılık gösterdiği saptanmıştır. Alt sosyo-ekonomikden üste doğru giderek arttığı ve anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. ÇEÖ puanlarının cinsiyete ve sosyoekonomik düzeye göre anlamlı olarak farklılaşmadığı saptanmıştır. Ergenlerin Bu sonuçlara göre, ergenlerin; DZÖ’nin tümünden ve Kendi Duygularını Yönetme alt ölçeğinden aldıkları puanların ÇEÖ puanlarını yordadığı bulunmuştur. Bunların yanı sıra DZÖ’nin tümünden ve Diğerlerinin Duygularını Yönetme ve Motivasyon alt ölçeklerinden aldıkları puanların da SDÖ puanlarını yordadıkları bulunmuştur. Bu bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiştir. Gelecek araştırmalara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract

The purpose of this research is to examine whether the level of theemotional intelligence, conflict tendency, and delinquent behaviours ofadolescents differ according to genders and socioeconomic levels or not. In thisresearch , it is also examined that if the level of the emotional intelligence ofadolescents is the predictor of the level of the conflict tendency and delinquentbehaviours.The Study was executed on 886 high school students who participatedfrom Ankara. In this research , data was collected by using EmotionalIntelligence Scale ( Ergin, 2000 ), Conflict Tendency Scale ( Dökmen, 1986 ), andDelinquent Behaviour Scale ( Kaner, 1996 ). For the statistical analysis of thedata ”t test” , “one way analysis of varience”, and “multiple regression analysis”were used.According to the result of the Emotional Intelligence Scale and itsSubscales, scores of girls are higher than boys’. It is also determined that scoresdon’t differ between the socioeconomic levels. Delinquent Behaviour Scale scoresshow that boys’ grades are higher than girls and scores are also high at highsocioeconomic level. It is determined that Conflict Tendency Scale scores don’tdiffer according to genders and socioeconomic levels meaningfully.It is found that, Emotional Intelligence Scale scores and its subscale selfregulationscores predict the Conflict Tendency Scale scores. EmotionalIntelligence Scale scores and its other subscales, motivation and social skills,predict Delinquent Behaviour Scale scores.

Anahtar kelimeler: Ergen, duygusal zeka, suç davranışı, çatışma eğilimi