NONPARAMETRIC CONTINUOUS WAVELET TRANSORM (CWT) GRANGER CAUSALİTY ANALYSİS: THE CASE OF TURKEY

SÜREKLİ DALGACIK DÖNÜŞÜMLÜ GRANGER NEDENSELLİK ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Financial data frequently usually have complex nature consisting slowly changing trends, oscillations interspersed with abrupt changes. Wavelet analysis is useful to distract oscillations and produce time – frequency visualization of data efficiently. Thus, changes in data can be evaluated based on the changes in timing, frequency, and amplitudes of oscillations to reveal the dynamics of data. This study investigates the relationship between BIST 30 index return with foreign exchange rates of US dollar (USD), Euro (EUR), and gold market returns for the post global crisis era of 03.01.2008 - 09.11.2018. This study uses novel Granger causality test based on Nonparametric Continuous Wavelet Transform (CWT). Recently developed causality test is the modified version of the correlation measure in continuous wavelet transform proposed by Rua (2003) by introducing phase difference indicator function of Olayeni (2016). Results indicate the negative bivariate spectral causality between BIST 30 and USD, and BIST 30 and Euro. However, this study does not find persistent spectral causality between BIST 30 and GOLD.

Özet

Finansal veriler genellikle iç içe geçmiş salınımlar, ani değişimler ve görece olarakdaha yavaş değişen trend bileşenlerini içeren karmaşık bir yapıya sahiptir. Dalgacıkanalizi ile söz konusu bileşenler ayrıştırılarak verinin sahip olduğu bileşenlerdekideğişmeleri içeren zaman-frekans grafikleri oluşturulmaktadır. Böylelikle veridekidinamiklerin ortaya çıkarılması amacıyla salınımların zamana, döneme ve salınımşiddetine göre değişiminin analizi mümkün olmaktadır. Bu çalışmada küresel krizsonrası 03.01.2008 - 09.11.2018 dönemi için, BIST (Borsa İstanbul AŞ.) 100 Endeksi,Dolar (USD), Euro (EUR) ve serbest piyasa altın getirileri (GOLD) arasındaki ilişkileranalize konu edilmiştir. Çalışma kapsamında; BIST-100 Endeksi ile Dolar, Eurove Altın getiri verileri arasındaki nedensellik ilişkisi, sürekli dalgacık dönüşümünü(Continuous Wavelet Transform - CWT) temel alan Granger nedensellik testi ile analizedilmiştir. CWT Granger nedensellik testi, parametrik olmayan nedensellik testi olupRua (2003) CWT korelasyon ölçütünün Olayeni (2016) tarafından faz farkı göstergefonksiyonu kullanılarak geliştirilmesiyle oluşturulmuş ve literatürde son dönemlerdekullanılmaya başlanmıştır. Çalışma sonucunda BIST 100 Endeks - Dolar, BIST 100Endeks - Euro arasında negatif ve çift yönlü bir nedensellik saptanmakla birlikte, BIST100 Endeks - Altın getiri serileri arasında kalıcı, baskın bir nedensellik görülmemiştir.