Isıtılmış tanalith-C (CCA) ile lif doygunluğu noktası üzerinde ve altında emprenye edilen Doğu Karadeniz Göknarının ısı destekli korunabilirlik özelliğinin belirlenmesi

Evaluation of thermal treatability of caucasian fir (Abies nordmanniana (Link.) Spach.) treated with heatet tanalith C of CCA above and below the fibre saturation point

Abstract

Caucasian fir (Abies nordmanniana (Link.) Spach.) was treated using the full-cell process with heated tanalith-C at elevated temperatures from 5 to 70 ºC above and below the fibre saturation point (FSP: 32.1%) (in 40% and 20% moisture content (MC) levels). Thermal treatability was determined on the basis of preservative uptake (the percentage of void volume filled, VVF%) in transverse flow (a combination of tangential and radial directions) and triplex flow (based on all 3 flow directions). To characterise the treatability, analysis of the coefficient of transverse thermal conductivity was also performed above and below the FSP. Thermal conductivity (Tc) increased markedly with increasing temperature at either MC level. Tc was found to be relatively high at 40% MC due to the contribution of free water in the lumens. However, VVF% did not follow the evolution of the temperature in both flow directions at either MC level. The VVF% variation seemed to depend on the FSP, e.g., it showed almost a parabolic trend in 20% MC, and reached the highest values in either direction at around 30 ºC.

Özet

Doğu Karadeniz göknarı (Abies nordmanniana (Link.) Spach.), 5 "Cden 70 °Cye kadar değişen sıcaklıklarda ısıtılmış tanalith-C kullanılarak -dolu hücre yöntemine göre- lif doygunluğu noktası (LDN: %32.1) üzerinde ve altında (%40 ve %20 rutubet miktarında) emprenye edildi. Isı destekli korunabilirlik özelliği, koruyucu sıvı içerilme miktarının (KSİ%, ağaç malzeme hücre boşluklarının koruyucu sıvıyla içerilmesi yüzdesi) belirlenmesiyle -teğet ve radyal ayrımı olmaksızın- liflere dik yönde ve tüm akış yönlerinin açık olduğu tripleks yönde niceliksel olarak tanımlandı. Bu özelliğin nitelenmesi açısından, liflere dik yöndeki ısı iletme katsayısı da ayrıca belirlendi. Isı iletme özelliği (IİÖ) sonuçları, -LDN üzerinde ve altında- sıcaklığın artmasına bağlı olarak IİÖ'nin göreceli bir şekilde arttığını gösterdi. Özellikle, hücre boşluğundaki serbest su miktarının fazla olduğu %40 rutubet miktarındaki ısı iletme değerleri, %20 rutubet miktarına göre, daha yüksek bulundu. Emprenye sonuçlan ise, LDN üzerinde ve altında -hem liflere dik hem de tripleks yönde- sürekli olarak artan ısı değişimine bağlı olarak KSl% değerlerinin doğrusal bir şekilde artmadığını gösterdi. Bununla birlikte, KSİ% değişiminin, LDN etkisinde kaldığı görüldü. Örneğin, %20 rutubet miktarındaki KSİ% değişimi, her iki akış yönünde de parabolik bir görünümde -daha düzenli bir nicelikte- gerçekleşirken, en yüksek değerlerine 30 °C seviyesinde ulaştı.