FROM TURKEY TO LITHUANIA: HOW EQUAL WOMEN TO MEN,HOW ACTIVE WOMEN IN PATRIARCHY

KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ VE ATAERKİL DÜZENDE KADININ ETKİNLİĞİ: TÜRKİYE VE LİTVANYA ÖRNEĞİ

Abstract

This article aims to examine the recent past of Turkey and Lithuania together with Turkish and Lithuanian woman directors and their movies in the sense of feminist approach. Even though both countries have different historical backgrounds, the period between the 1980s and 1990s have a profound impact on the very similar aspects of both countries such as economic, social, cultural and gender. On the one hand, while Lithuania was gaining its freedom and almost started facing a new era called post-Soviet, on the other hand, Turkish Republic was experiencing its third military takeover throughout its history in the very morning of 12th September 1980. While Turkey was under military control and restrictions during the 1980s, Lithuania was substantially close to being independent and self-governed. However, these noticeable changes had various side effects during the 1990s mainly on women both in Turkey and Lithuania. Through looking at politic, economic, social and cultural differences, it will be questioned how effective the patriarch is and how women reclaimed their voices to be visible and to fight for gaining their social rights in two different located countries as one in the European Union territory and the other one in Western Asia and Southeastern Europe.

Özet

Bu çalışma Türkiye ve Litvanya’nın yakın geçmişini Türk ve Litvanyalı kadın yönetmenler ve onlarınfilmleri üzerinden feminist yaklaşım ile imcelemeyi amaçlamaktadır. Her iki ülkenin farklı tarihigeçmişleri olsa da 1980'lerden 1990'lara kadar olan dönem, iki ülkenin de ekonomik, sosyal, kültürelve toplumsal cinsiyet gibi benzer yönleri üzerinde derin etkiler yaratmıştır. Bir taraftan Litvanyaözgürlüğünü kazanıp Sovyet sonrası olarak adlandırılan bir döneme girerken, diğer taraftan TürkiyeCumhuriyet 12 Eylül 1980 sabahı tarihinin üçüncü askeri darbesini yaşamaktaydı. 1980’lerde Türkiye,askeri denetim ve kısıtlamalar altında iken, Litvanya bağımsız olmaya ve kendi kendini yönetmeyeoldukça yakındı. Bununla birlikte, 1990’lı yıllarda yaşanan bu büyük değişimler özellikle Türkiye veLitvanya’da yaşayan kadınların üzerinde oldukça farklı etkilere neden olmuştu. Politik, ekonomik,sosyal ve kültürel farklılıklar ışığında, bu çalışmada ataerkilliğin ne kadar etkili olduğu, kadınlarıngörünür olabilmek ve toplumsal haklarını kazanabilmek için seslerini nasıl duyurmaya çalıştıklarıfarklı coğrafyalarda bulunan iki ülke özelinde cevaplanmaya çalışılmaktadır.