Öğretmenlerin örgütsel ve mesleki sosyalleşmeleri: Ankara ili örneği

Özet

Bu çalışma, Ankara İli ilkokul öğretmenlerinin mesleki ve örgütsel sosyalleşme yaşantısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan fenomenolojik desenle ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Çalışmanın verileri, betimsel ve içerik analizi ile incelenmiştir. Çalışma grubunu Ankara İlinde görev yapan beş kamu ve beş özel ilkokulu öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar “maksimumum çeşitlilik örneklemesi” ve “ölçüt örnekleme” tekniklerine göre seçilmiş; en az beş yıl kıdeme sahip olan öğretmenlerdir. Bulgulara göre, sosyalleşmenin giriş öncesi aşamasında öğretmenler, çoğunlukla göreve başlamadan önce rehberlik eden okul yönetiminin, yardımcı meslektaşların, öğrenmeye hevesli öğrencilerin, destek veren velilerin olması gibi beklentilere sahiptirler. Sosyalleşmenin giriş aşamasında öğretmenler gerçeklik şoku yaşamaktadırlar. Öğretmenlerin, mesleğe ve okula uyum sağlamlarında bireysel faaliyetlerin yanında meslektaş yaklaşımları önemlidir. Sosyalleşmenin yerleşme aşamasında ise öğretmenlerin uyum sağlamaları konusunda özel okullar kamu okullarına göre daha fazla çaba göstermektedir. Öğretmenlere göre aday öğretmenlerin sosyalleşme sürecinin etkililiği için MEB, uygun danışman öğretmen atanmasını sağlamalı, kontrol mekanizmasını geliştirmelidir. Araştırma sonuçlarına göre şu öneriler geliştirilebilir: MEB tarafından öğretmenlerin ihtiyaçlarına göre derslerle ilgili materyaller temin edebilecekleri, e-derslere katılabilecekleri internet tabanlı yapılar oluşturulmalıdır. Meslektaş etkileşimini için mentörlük, koçluk gibi sistemler aktif olarak uygulanmalıdır.

Abstract

The purpose of this study is to reveal the professional and organizational socializationexperiences of elementary school teachers of Ankara Province. The study wasconducted through phenomenological design and the data, based on descriptive andcontent analysis, collected through a semi-structured interview form. The participantscomprised of five public and five private elementary school teachers, having at leastfive years of professional experience were selected through “maximum variation” and“criterion” sampling methods. The finding of study revealed that before starting theirjob, the teachers had optimistic expectations such as school administrations’ providingguidance, cooperative colleagues, ambitious students and supportive parents. In theentry stage of socialization, teachers have reality shock. In adaptation of teachers totheir profession and the school, colleague responses are prominent as well asindividual activities. In metamorphosis stage, private schools exert more efforts thanpublic schools do in their adaption. The participants suggest that MoNE should assignsuitable councelling teachers and develop the control mechanism for more effectivesocialization process. In light of the findings, internet-based programs should bedeveloped to provide materials and to have e-courses. For colleague interaction,systems such as mentoring and coaching should be actively implemented