İlköğretimde değer kazanımlarının incelenmesinde karikatür kullanımı: Dayanışma değeri örneği

Özet

Bu araştırmada, ilköğretim öğrencilerinin sahip olduğu dayanışma değerinin karikatür aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri Eskişehir’deki üç farklı ilköğretim okulundan 120’si dördüncü sınıf, 87’si beşinci sınıf toplam 207 öğrenciden 2008 Mayıs ayı boyunca toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak çalışma yaprağı kullanılmıştır. Çalışma yaprağında dayanışma mesajı içeren yazısız bir karikatüre ve üç açık uçlu soruya yer verilmiştir. Veriler, NVivo 7.0 nitel veri analiz programı ile betimsel ve sürekli karşılaştırma yolu benimsenerek çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin dayanışma değeri algıları farklılık göstermiştir. Bu algılar; sorun çözmede dayanışma yapılmalı, dayanışma davranışının sonuçlarının olumsuz olmaması önemli, geçici çıkarlar için (seçim kazanmak vb.) dayanışma yapılabilir ve kötüleri cezalandırmak için dayanışma olmalı biçimindedir. Bu bulgulara dayanarak karikatürlerin özellikle sosyal içerikli değer, norm ve kurallara ilişkin kazanımlarda bir durum belirleme aracı olarak kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.