Dergiler / Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2015 / Cilt: 34 - Sayı: 2

The Predictive Power of Students' Perceptions of Classroom Assessment Environment for Their Mathematics Anxiety

Öğrencilerin Sınıf Değerlendirme Atmosferine Yönelik Algılarının Matematik Kaygılarını Yordama Gücü

Sayfa
1–21
DOI
—

Özet

Matematik kaygısı, öğrencilerin matematik başarısını engelleyen en önemli değişkenlerden biridir. Dolayısıyla matematik kaygısı, matematik eğitiminde etkinliğin arttırılabilmesi ve öğrencilerin matematik başarılarının geliştirilebilmesi için iyileştirilmesi gereken temel özelliklerden biridir. Matematik kaygısının iyileştirilmesi; büyük ölçüde bu kaygıya kaynaklık eden faktörlerin belirlenmesine bağlıdır. Matematik kaygısını azaltma potansiyeline sahip değişkenler ve uygulamalar belirlenip hayata geçirilmeden matematik kaygısının önlenmesi mümkün görünmemektedir. Buna bağlı olarak; matematik kaygısının yordanmasına katkıda bulunan değişkenlerin neler olduğu sorusu matematik eğitimi alanında yapılan çalışmalarda yanıt aranan temel problemlerden biri haline gelmiştir. Bu probleme yanıt aramak amacıyla yürütülen çalışmalar; matematik eğitimi ve sınıf ortamı şeklindeki iki farklı çalışma alanın kesişimi ile oluşan yeni bir araştırma konusunu literatüre kazandırmıştır. Matematik kaygısı ile sınıf ortamı arasındaki ilişkinin incelendiği çalışmalar; matematik kaygısının sınıf ortamından etkilenmeye açık bir doğaya sahip olduğunu göstermiştir. Örneğin; Frenzel, Pekrun ve Goetz (2007) tarafından yapılan araştırmada, matematik kaygısının matematik öğretiminin kalitesi ve akran saygısı ile negatif; cezalandırıcı öğretmen davranışları ve yarışmacı öğrenme ortamı ile pozitif anlamlı ilişki içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Taylor ve Fraser (2013) tarafından yürütülen çalışmada ise; öğrenciler arası desteğin ve işbirlikli sınıf ortamının matematik öğrenme kaygısı ile negatif anlamlı ilişki içerisinde olduğu saptanmıştır. Ancak; matematik kaygısı ile sınıf ortamı arasındaki ilişkinin incelendiği bu araştırmalar, öğrencilerin sınıf değerlendirme atmosferine yönelik algılarının matematik kaygılarını nasıl etkilediğine yönelik herhangi bir bilgi vermemektedir. Çünkü söz konusu araştırmalarda kullanılan "Sınıf Ortamı Ölçekleri" öğrencilerin sınıf değerlendirme atmosferine yönelik algılarını belirlemeye hizmet edecek herhangi bir boyut içermemektedir. Sınıf ortamını oluşturan temel bileşenlerden birinin sınıftaki değerlendirme atmosferi olduğu dikkate alındığında, sınıf ortamı ve matematik kaygısı arasındaki ilişkinin tam olarak ortaya konulabilmesi için öğrencilerin matematik kaygılarının sınıf değerlendirme atmosferine yönelik algıları açısından incelendiği araştırmaların literatüre kazandırılması ihtiyaç haline gelmektedir. Bu kapsamda, araştırmada öğrencilerin sınıf değerlendirme atmosferine yönelik algılarının matematik kaygılarını yordama gücünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulguların, matematik eğitiminde verimliliği arttırmaya yönelik önemli doğurgularının olacağı düşünülmektedir. ?lk olarak; araştırmadan elde edilen bulgular matematik kaygısını tetikleyen ve matematik kaygısının azaltılmasına katkıda bulunan değerlendirme uygulamalarının neler olduğu konusunda bir kılavuz niteliği taşıyacaktır. Ayrıca; öğrenme durumları ile değerlendirme etkinlikleri arasında dinamik ilişkiler bulunduğundan, araştırmada ulaşılacak bulgular dolaylı olarak öğrenme durumları düzenlenirken nelere dikkat edilmesi gerektiği konusuna da ışık tutacaktır. Araştırmanın uygulamaya dönük doğurgularının yanı sıra literatürdeki boşluğun giderilmesine yönelik bir takım katkılarının da olacağı öngörülmektedir. Öncelikle; bu araştırmada ulaşılacak sonuçlar, matematik kaygısı ile sınıf ortamı arasındaki ilişkinin ele alındığı önceki araştırmalarda yanıtsız kalan "Sınıf değerlendirme atmosferi ile matematik kaygısı arasındaki ilişki nasıldır?" sorusuna cevap olabilecektir. Literatürdeki araştırmalar sınıf değerlendirme atmosferinin öğrencilerin öz yeterlilikleri, motivasyonları, akademik tükenmişlik düzeyleri, başarı yönelimleri ve akademik başarıları üzerinde etkili bir değişken olduğunu gösterse de; öğrencilerin kaygılarını nasıl etkilediği sorusuna cevap olamamaktadır. Araştırma bulgularının; kaygı ile sınıf değerlendirme atmosferi arasındaki ilişkiye dair deneysel (ampirik) kanıtlar sunacak olması, bu çalışmanın ilgili literatürde yanıtsız kalan sorulara cevap olabilecek bir diğer yönüdür. Çalışmada korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Korelasyonel araştırmalarda, iki ya da daha çok sayıda değişken arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlanır. Deneysel araştırmalarda olduğu kadar kesin olmasa da; değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak ve olası sonuçlar hakkında kestirimde bulunmak için korelasyonel araştırmalardan sıklıkla yararlanılmaktadır. Araştırma 2014-2015 Öğretim Yılı Bahar Dönemi"nde, Diyarbakır il merkezindeki üç farklı liseden 211"i (%51.50) bayan ve 199"u (%48.50) erkek olmak üzere toplam 410 ortaöğretim öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Öğrencilerin 114"ü (%27.80) 9. sınıfta, 113"ü (%27.60) 10. sınıfta, 92"si (%22.40) 11. sınıfta ve 91"i (%22.20) 12. sınıfta öğrenim görmektedir.Araştırmada veri toplama aracı olarak, Matematik Kaygısı Ölçeği (MKÖ) ile Sınıf Değerlendirme Atmosferi Ölçeği (SDAÖ) kullanılmıştır.Verilerin analizinde korelasyon ve standart çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Matematik kaygısı yordanan değişken olarak regresyon analize dâhil olurken; SDAÖ"nün öğrenme odaklı değerlendirme atmosferi ile performans odaklı değerlendirme atmosferi boyutları regresyon analizinin yordayıcı değişkenleri olarak işlem görmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular; matematik kaygısının sınıf değerlendirme atmosferine yönelik öğrenme odaklı algı ile negatif; performans odaklı algı ile pozitif anlamlı ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizi sonucunda, matematik kaygısına ilişkin toplam varyansın %18"inin öğrencilerin sınıf değerlendirme atmosferine yönelik algıları ile açıklandığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, araştırma sonuçları; matematik kaygısı ve sınıf değerlendirme atmosferi arasında nasıl bir ilişki bulunduğuna yönelik olarak kurulan hipotezleri doğrulamaktadır.Matematik kaygısı ile sınıf değerlendirme atmosferi arasında sapta

Abstract

In this study, it was aimed to determine the predictive power of students' perceptions of classroom assessment environment for their mathematics anxiety. A correlational model was employed in this study, which was carried out with 410 high school students in the provinces of Diyarbakir in Turkey in the fall of 2014-2015. The Mathematics Anxiety Scale which was developed by Bindak (2005) was employed in the study to measure the students' math anxiety. Then, in order to determine the students' perceptions of the classroom assessment environment, the Classroom Assessment Environment Scale, which was developed by Ilhan and Cetin (2014a), was used. The relationships between students' mathematics anxiety and their perceptions of the classroom assessment environment were investigated via correlation and multiple regression analysis. The results obtained from the correlation analysis demonstrated that learning oriented assessment environment was negatively related to mathematics anxiety. In contrary, performance oriented assessment environment was positively related to mathematics anxiety. As a result of regression analysis, it was determined that students' perceptions of the classroom assessment environment explain 18% of the total variance on their mathematics anxiety.