OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANLARINDA ÖZ ŞEFKAT İLE TÜKENMİŞLİK ARASINDAKİ İLİŞKİDE UMUDUN ARACI ROLÜNÜN İNCELENMESİ

INVESTIGATION OF THE MEDIOTOR ROLE OF HOPE IN THE RELATIONSHIP BETWEEN SELF-COMPASSION AND BURNOUT IN SCHOOL COUNSELORS

Özet

Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. İlki, okul psikolojik danışmanlarında tükenmişliğin sosyo-demografik özellikler açısından incelenmesidir. İkinci amaç ise öz şefkat ile tükenmişlik arasındaki ilişkide umudun aracılık rolünün araştırılmasıdır. Araştırmanın araştırma grubunu Gaziantep ilinde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 297 okul psikolojik danışmanı oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Öz Duyarlılık Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Psikolojik Danışman Tükenmişlik Ölçeği ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veri analizi kapsamında öncelikle betimsel istatistikler ele alınmış ve değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon Analizi tekniğiyle incelenmiştir. Bunun ardından, okul psikolojik danışmanlarının tükenmişlik düzeylerini incelemek amacıyla bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi teknikleri kullanılmıştır. Son aşamada ise umudun aracı rolü, Hayes tarafından geliştirilen PROCESS aracılığıyla incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öz şefkat ile umut arasında pozitif yönde; öz şefkat ile tükenmişlik arasında negatif yönde ve umut ile tükenmişlik arasında da negatif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, okul psikolojik danışmanlarında tükenmişliğin medeni durum, eğitim durumu ve meslek seçiminde isteklilik açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Öte yandan okul psikolojik danışmanlarında tükenmişlik cinsiyet ve görev süresi açısından farklılaşmamaktadır. Ayrıca, umudun öz şefkat ile tükenmişlik arasındaki ilişkide kısmi aracı rol olduğu tespit edilmiştir. Son olarak elde edilen bulgular, alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler verilmiştir.

Abstract

There is two purposes of this research. The first is to investigate the burnout among school counselors in terms of sociodemographic characteristics, and the second is to examine the mediating role of hope in the relationship between self-compassion and burnout. The sample consists of 297 school counselors working at primary, secondary and high school levels. Self-Compassion Scale, Dispositional Hope Scale, Counselor Burnout Inventory and personal information form were used to collect data. Within the scope of data analysis, descriptive statistics were discussed first, and the relationships between variables were examined using the Pearson Correlation Analysis technique. After that, independent samples t-test and one-way analysis of variance techniques were used to examine the burnout levels of school counselors. In the last stage, the mediating role of hope was examined through PROCESS developed by Hayes. As a result of the research, there is a positive relationship between self-compassion and hope; a negative relationship between self-compassion and burnout, and again a negative relationship between hope and burnout. However, it was found that the burnout of school counselors differs significantly in terms of marital status, educational status and willingness to choose a profession, but not in terms of gender and duration of duty. In addition, it was determined that hope has a partial mediating role in the relationship between self-compassion and burnout. Finally, the results were discussed in the light of the literature and recommendations were given.