Journals / Değerler Eğitimi Dergisi / 2005 / Cilt: 3 - Sayı: 10
Cultivated Values in the Yusuf and Zeliha Masnawi written by the 15th century Poet Aksemseddin Hamdullah Hamdi
- Journal
- Değerler Eğitimi Dergisi
- Pages
- 43–74
- DOI
- —
Abstract
This article was based on the argument that literary works written in their times convey some values to society and for this reason, these works should be studied in terms of values that they contain. Among such literary works, masnawis have a very large number stories about the Joseph Parable, which is also identified as “the best story” in the Holy Qur’an. Because of its message, the Joseph Parable holds an important place in national and world literature. A 15th century Ottoman poet, Aksemseddin Hamdullah Hamdi wrote a masnawi called Yusuf and Zeliha. The main topic of this article contains this work of Hamdullah Hamdi. First, the article explains the importance of values in literary works and then, it explores the common sense of the Yusuf and Zeliha Parable. Next, the article draws attention to Hamdullah Hamdi’s personality and his work. Finally, discussions go around the main point and dial with the reflections of intellectual mind and world ideas of a the 15th century Ottoman intellectual poet in his work. We tried to explore some religious, moral and social values degree to which at his time via relating Yusuf parable in 6278 coupled Yusuf and Zeliha Masnawi.
Özet
Bu yazı, edebî eserlerin yazıldıkları dönemlerde topluma bazı değerler aşılamak amacını güttükleri ve bu sebeple onların değerler açısından da incelenmesi gerektiği savından hareketle hazırlanmıştır. Bu savı destekleyen edebî eserler içinde, Kur'an-ı Kerim'deki Yusuf Suresi'nde "en güzel hikâye" olarak anlatılan Yusuf kıssasını işleyen mesneviler büyük bir yer tutmaktadır. Taşıdığı mesaj dolayısıyla Türk ve dünya edebiyatında önemli bir yer tutan bu kıssa, on beşinci yüzyılda yaşamış olan Akşemseddinzade Hamdullah Hamdi tarafından da Yusuf ve Zeliha adıyla mesnevi tarzında kaleme alınmıştır. Makalemizin konusunu da bu eser teşkil etmektedir. Makalede, önce edebî eserlerin değerler açısından önemi belirtilmiş, daha sonra Yusuf ve Zeliha kıssalarının genel tanıtımı yapılıp Hamdullah Hamdi'nin şahsiyeti ve eserinin özellikleri üzerinde durulmuştur. Ardından makalenin esas konusuna geçilerek, on beşinci yüzyıl Osmanlı aydını olan şairin sahip olduğu bilgi birikimi ve dünya görüşünün eserindeki yansımaları işlenmiş; şairin Yusuf ve Zeliha isimli 6278 beyitlik mesnevisinde Yusuf peygamberin hikâyesini anlatırken ortaya koyduğu, dönemin dinî, ahlaki ve sosyal değer ölçüleri tespit edilmeye çalışılmıştır.