THE KASB THEORY FROM NEUROTHEOLOGIC POINT OF VIEW (ACCORDING TO BENJAMIN LIBET EXPERIMENT)

NÖROTEOLOJİİK AÇIDAN KESB NAZARİYESİ (BENJAMİN LİBET DENEYİ ÇERÇEVESİNDE)

Abstract

The relationship between religion and science continues to be discussed as it has been in the historical process. It is a case that the debates taken place in Christian Europe have affected the Islamic World. Islamic theologians act with the general assumption that there is no conflict between Islam and science. Especially at this point, the wasāʼil field of kalam is accepted as the field in which metaphysics is supported. It is seen that there are significant scientific studies in the field of wasāʼil in the modern era. One of them is Neurotheology. Neurotheology is a science that examines and explains behavior on a neural basis. Especially, it provides essential information about the neurological foundations of religiosity and its evolutionary function. In this study, the kasb theory has been evaluated with relation to the Benjamin Libet experiment in terms of Neurotheology. The kasb theory is one of the most important discussion topics of Kalam. When the results of this experiment were published, it prepared new grounds for discussion on the issue of free will, which has been discussed in the world of philosophy and science. It is known that kasb theory of Ash‘arī causes serious discussions. According to the kasb theory, Allah is the absolute creator. In this case, human is not the creator of his own actions. This theory has been criticized for eliminating human freedom and responsibility. The fact that the Benjamin Libet experiment contains data consistent with the kasb theory of Ash‘arī is noteworthy.

Özet

Din-bilim ilişkisi tarihsel süreçte olduğu gibi günümüzde de tartışılmaya devam etmektedir. HristiyanAvrupa’sında ortaya çıkan tartışmaların İslam dünyasını da etkilediği bir vakıadır. İslam kelamcıları,İslam dini ile bilim arasında bir çatışmanın olmadığı genel kabulüyle hareket ederler. Özellikle bunoktada kelamın vesâil alanı, metafiziğin desteklendiği alan olarak kabul görmektedir. Moderndönemde vesâil alanında önemli bilimsel çalışmaların olduğu görülmektedir. Bunlardan biri deNöroteolojidir. Nöroteoloji, davranışı nöral (sinirsel) temelde inceleyip açıklamaya çalışan bilim dalıdır.Bu noktada özellikle dindarlığın nörolojik temelleri ve evrimsel işlevi hakkında önemli bilgilersunmaktadır.Bu çalışmada kelamın en önemli tartışma konularından biri olan kesb nazariyesi, Nöroteolojik açıdanBenjamin Libet deneyiyle değerlendirilmektedir. Deney sonuçları yayınlandığında o güne kadar felsefeve bilim dünyasında tartışılagelen insanın irade özgürlüğü meselesine yeni bir tartışma zeminihazırlamıştır. Kelam ilminde de Eş’ârî’nin kesb anlayışının insanın irade özgürlüğü açısından cidditartışmalara sebebiyet verdiği bilinmektedir. Bu bağlamda Eş’ârî’nin kesb anlayışının Benjamin Libetdeneyine uygun veriler içermesi, dikkat çeken bir husus olarak göze çarpmaktadır. Bu bağlamdaçalışmanın en önemli amaçlarından biri de fizik-metafizik ilişkisi bağlamında bilimsel verilerle birteoloji kurma imkânını tartışmaya açmaktır.