Deneysel Bir Çalışma: İlköğretim II. Kademe Öğrencilerine Uygulanan Benlik Saygısı Programının Öğrencilerin Benlik Saygısı Üzerindeki Etkisi

Özet

Problem Durumu: Okul yıllarında ergenlerin sosyal, duygusal ve zihinsel olarak en üst düzeyde sağlıklı olabilmelerinde en özelliklerinden biri benlik saygısıdır. Yüksek düzeyde benlik saygısı, okul başarısı, iyi sağlık davranışları, üretkenlik ve sosyal uyum arasında anlamlı düzeyde ilişkiler bulunmaktadır. Diğer yandan, düşük benlik saygısı ile düşük akademik başarı, yalnızlık, sigara içme, madde kullanımı, depresyon, intihar ve istenmeyen hamilelik gibi olumsuz sağlık ve sosyal davranışlar arasında anlamlı ilişkiler rapor edilmektedir Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın genel amacı İlköğretim II. kademe öğrencilerine uygulanan benlik saygısı programının etkililiğinin deneysel olarak sınanmasıdır. Yöntem: Bu araştırma ilköğretim II. kademe öğrencilerine uygulanan benlik saygısını yükseltme programının etkililiğinin incelendiği yan-deneysel (quasi-experimental) bir çalışmadır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarına denekler atanırken Rosenberg benlik saygısı ölçeğinden alınan toplam puanlarla birlikte gönüllülük ilkesi, öğretmen görüşleri ve ebeveynlerin öğrencilerin programa katılımlarını onaylayıp onaylamamaları kriterleri dikkate alındığından gerçek seçkisiz (random) atama yapılamamıştır. Çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Deney grubuna 8 hafta süre ile benlik saygısını yükseltme programı uygulanmış kontrol grubuna ise müdahalede bulunulmamıştır. Bulgular: Deney ve kontrol grubunda yer alan 13 denek üzerinden elde edilen verilerin Kovaryans (ANCOVA) analizi tekniği ile sonucu elde edilmiştir. Araştırmanın bulguları müdahale edilen deney grubunun benlik saygısı puanlarının anlamlı bir biçimde arttığını göstermektedir. Sonuçlar: Süreç içerisinde ergenlerin grup içerisinde birbirleriyle etkileşimleri, bu etkileşimleri çalışma boyunca kolaylaştıran ısınma oyunları, danışmanın grup ortamında kullandığı terapötik beceriler, üyelerin yargılanmadan kabul edilmesi, duyguların ve düşüncelerin güvenli bir biçimde ifade edilebildiği sıcak ve güvenli bir atmosfer, ben özelim yada güçlü yönlerim gibi etkinliklerle ergenlerin kendileriyle ilgili olumlu farkındalıklanrun artması ile ilgili yapılan çalışmaların bulgularının bu yönde çıkmasına katkı sağladığı düşünülmektedir. Bu araştırmanın sonuçları yapılan diğer araştırma sonuçlarını destekler niteliktedir. Öneriler: Bu araştırma çalışılan örneklemle sınırlıdır. Kullanılan programın etkililiği başka örneklemlerde ve farklı sınıf düzeylerinde tekrarlanabilir. Bu tip benlik saygısını güçlendirme programlan psikolojik danışma ve rehberlik programlarının içerisinde yer alması sağlanmalıdır. Benlik saygısını olumlu etkileyen diğer değişkenlerin neler olduğunun araştırılması farklı çalışmalarda ele alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır.