The Place of Ahmed Yesevi on The Alevi-Bektashi Faith

Abstract

One of the significant personalities who put his stamp on Turkish Islam is Ahmed Yesevi. All branches of Turkish Islam, whether Alevi or Sunni, embrace Ahmed Yesevi and claim to be his heir. The influence of Ahmed Yesevi can be seen almost in all Turkish homelands. This study examines his place on the Alevi- Bektashi path. The main sources of the study are the works of Ahmed Yesevi and his early caliphs. In addition to these, the works produced by Babais, Bektashis and Kızılbash in Anatolia and the surrounding regions are among the main sources of the study. Contemporary studies on Ahmed Yesevi's influence on Alevism and Bektashism have also been used in this study. Our study consists of five main sections. In the first section, evaluations were made about the early Yesevi sources; in the second section, the influence of Ahmed Yesevi on the Alevi-Bektashi path through the Four Gates curriculum was examined; in the third section, the role of Ahmed Yesevi in theestablishment of the Alevi-Bektashi poem was explained; in the fourth section his relationship to the important figures of Alevism was investigated, and in the fifth chapter, some remaining issues were touched upon

Özet

Ahmed Yesevi, Türk Müslümanlığına mührünü vurmuş önemli şahsiyetlerden biridir. Alevi veya Sünni, Türk Müslümanlığının bütün şubeleri, Ahmed Yesevi’yi sahiplenmekte ve onun mirasçısı olduğunu iddia etmektedir. Bütün Türk yurtlarında Ahmed Yesevi’nin etkisi bir şekilde görülmektedir. Bu çalışma, Ahmed Yesevi’nin Alevi-Bektaşi yolundaki yerini incelemektedir. Çalışmanın ana kaynakları, Ahmed Yesevi ve erken dönem Yesevi halifelerinin eserleridir. Bunların yanında Anadolu ve çevre bölgelerde Babailerin, Bektaşilerin ve Kızılbaşların ürettiği eserler yine çalışmanın ana kaynakları arasındadır. Ahmed Yesevi’nin Alevilik ve Bektaşilik üzerindeki etkisi hakkında yapılan güncel çalışmalardan da istifade edil- miştir. Çalışmamız beş ana başlıktan oluşmak- tadır. Birinci başlıkta erken dönem Yesevi kaynakları hakkında değerlen- dirmeler yapılmış, ikinci başlıkta Dört Kapı müfredatı üzerinden Ahmed Yesevi’nin Alevi-Bektaşi yolundaki etkisi irdelenmiş, üçüncü başlıkta Alevi- Bektaşi şiirinin kuruluşunda Ahmed Yesevi’nin rolü izah edilmiş, dördüncübaşlıkta kimi Alevi erenlerinin Ahmed Yesevi ile bağı gündeme getirilmiş, beşinci bölümde ise değişik konulara temas edilmiştir.