Odian Efendi and his Secret Mission: Seeking Support in Paris and London for Kanun-i Esasi and Istanbul Conference by the Directive of Mithat Pasha

ODYAN EFENDİ VE GİZLİ GÖREVİ: MİDHAT PAŞA’NIN TALİMATIYLA KANUN-İ ESASİ VE İSTANBUL KONFERANSI İÇİN PARİS VE LONDRA’DA DESTEK ARAYIŞI

Abstract

Kanun-i Esasi, the cornerstone of the Ottoman-Turkish constitutionalhistory, was both a result of internal developments and a solution to counterexternal pressure. When it was announced, it could not achieve the expectedinternational impact. On the contrary, Kanun-i Esasi, announced on the firstday of the Istanbul Conference, was ignored by the representatives at theconference as if it was an ordinary event. As one of the monarchies of the period stepped into the constitutional process, the importance and value ofthis process should be properly explained and the sincerity in this mattershould be guaranteed. The proposals submitted to the Ottoman State at theIstanbul Conference would not be accepted either. The difficulties caused bythese proposals should be explained in detail. The support of Britain andFrance against Russia should be obtained. For all these reasons, GrandVizier Mithat Pasha sent Undersecretary of Public Works and his adviserOdian Efendi, one of Mithat Pasha’s trusted friends and close colleagues, toParis and London on a special and secret mission. In this study, firstly, Odian Efendi’s life, his travel and the conditions of theperiod will be examined. Then, Odyan Efendi’s London and Paris meetingsare presented with an analysis of Ottoman and British sources. Thus, thereflections of these meetings as the facet of the process of Ottomanmodernization on European public and the approach and reaction of theGreat Powers to the Ottoman modernization efforts will be displayed.

Özet

Osmanlı-Türk anayasa tarihinin mihenk taşı olan Kanun-i Esasi, hem dâhili gelişmelerin bir sonucu hem de dış baskıya karşı düşünülen bir çözümdü. İlan edildiği zaman uluslararası boyutta beklenen tesiri sağlayamadı. Aksine İstanbul Konferansı’nın ilk gününde ilan edilen Kanun-i Esasi, konferanstaki temsilciler tarafından alelade bir gelişmeymiş gibi umursanmadı. Dönemin monarşik imparatorluklarından birinin anayasalı sürece adım atmasının önemi ve değeri layıkıyla anlatılmalı ve bu konudaki samimiyet garanti edilmeliydi. Ayrıca İstanbul Konferansı’nda Osmanlı Devleti’ne sunulan tekliflerin kabul edilemeyeceği ve bu tekliflerin doğuracağı müşkülat etraflıca açıklanmalı, Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa’nın desteği elde edilmeliydi. Tüm bu sebeplerle Sadrazam Midhat Paşa, güvendiği dostlarından ve yakın çalışma arkadaşlarından olan Nafıa Müsteşarı ve danışmanı Odyan Efendi’yi özel ve gizli bir görevle Paris ve Londra’ya gönderdi.Bu çalışmada öncelikle Odyan Efendi’nin hayatına, seyahatine ve dönemin koşullarına değindikten sonra Osmanlı ve İngiliz kaynaklarının karşılıklı ve karşılaştırmalı analizi ile Odyan Efendi’nin Londra ve Paris görüşmelerine yer verilecektir. Böylece Osmanlı modernleşmesi sürecindeki bir kesitin Avrupa’daki yansımaları ile Osmanlı modernleşme çabalarına Büyük Güçlerin yaklaşımı ve tepkisi sergilenecektir.