From Dynamic Mise-en-sceneto The Restless Camera: The Zoom in Yeşilçam

Abstract

Although the zoom was emerged at the first half of the twentieth century, it has gain edits development and popularity in the post World War II era with the effect of television broadcasting. The zoom shot usage has gained an approval in film making too. The zoom especially has been preffered by the independent film makers since the1950s and 1960s. The role of the zoom has been subject to discussions as aesthetically and practically. The zoom emerged in Turkish cinema in the1960s and its usage has increased rapidly. In this article, beside the functions and the characteristics, influence of the zoom on the film language of Yeşilçam period are investigated. It is concluded that the zoom has an impact on the mise-en-scene of these films. Observed transformation of the film aesthetics has been discussed through the comparison of this impact with the mise-en-scene traits of the films which do not contain the zoom. In the study, it also has been given a brief history of the development of the zoom lens and the usage of the zoom in cinema, and an account of critical discussions on the subject so far

Özet

Zum mercek ile yapılan optik bir etki olan zum hareketi Yirminci Yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkmış olmasına karşın, gelişimini ve yaygın kullanımını İkinci Dünya Savaşı sonrası televizyon yayıncılığının gelişmesiyle kazanmıştır. Zum hareketi zamanla sinemada da kullanım alanı bulmuştur. Batı sinemasında 1950'ler ve 1960'lardan itibaren özellikle bağımsız sinemacılar tarafından tercih edilmeye başlanmış estetik ve pratik bir araç olarak zumun sinemadaki yeri tartışmalara konu olmuştur. Türk sinemasında 1960'lı yıllarda belirmeye başlayan zum, hızla yaygınlaşarak gittikçe daha fazla sayıda filmde ve yoğun olarak yer almıştır. Bu yazıda, bir biçem aracı olarak zumun söz konusu yıllarda Yeşilçam filmlerindeki işlev ve özellikleri ile film dilinde yarattığı etki incelenmiştir. Zumun söz konusu filmlerde kullanımının mizansende önemli bir etki yarattığı görülmüştür. Bu etki zum içermeyen filmlerdeki mizansen özellikleri ile karşılaştırılarak film estetiğindeki değişim tartışılmıştır. Yazıda, ayrıca zum merceğin gelişimi ile zum hareketinin sinemaya girişi ele alınmış; hareketin özü ve kullanımına dair günümüze değin yapılan eleştirel ve kuramsal tartışmalara değinilmiştir