VALUE STREAM COSTING AND ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS: AN APPLICATION IN THE TEXTILE SECTOR

DEĞER AKIŞ MALİYETLEME VE ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Abstract

With the adoption of lean thinking in many sectors since the early 1990s, enterprises have started to apply lean manufacturing techniques. However, over time, traditional costing methods have failed to reflect lean manufacturing processes. In the literature, value stream costing method is proposed as a new cost management tool for enterprises applying lean manufacturing techniques. The aim of this study is to establish a lean cost management (Value Stream Costing-VSC) system based on Analytic Hierarchy Process (AHP) to distribute common expenses to value streams correctly and to guide the more accurate calculation of product cost in enterprises applying lean manufacturing techniques. For this purpose, value stream costing method has been established as a cost management tool in a textile enterprise which applies lean production techniques. AHP method has been used in cases where the distribution key cannot be determined for the distribution of common expenses to the value streams and the expenses collected in the value streams to the products. As a result of the study, it is found that there is a difference between the unit costs calculated by the traditional methods and the costs determined by AHP based value stream costing method

Özet

Yalın düşüncenin 1990’lı yılların başından itibaren birçok sektörde benimsenmesiyle işletmeler yalın üretimtekniklerini uygulamaya başlamışlardır. Ancak zaman içerisinde geleneksel maliyetlendirme yöntemlerinin yalınüretim süreçlerini yansıtmada yetersiz kaldığı görülmüştür. Literatürde yalın üretim tekniklerini uygulayanişletmelere yeni bir maliyet yönetimi aracı olarak değer akış maliyetleme yöntemi önerilmektedir. Bu çalışmanınamacı; yalın üretim tekniklerini uygulayan işletmelerde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) temelli yalın maliyetyönetimi (Değer Akış Maliyetleme-DAM) sistemi kurulması, ortak giderlerin değer akışlarına doğru bir şekildedağıtılması ve mamul maliyetinin daha doğru hesaplanması konusunda yol gösterici olmaktır. Bu amaçla yalınüretim tekniklerini uygulayan bir tekstil işletmesinde maliyet yönetimi aracı olarak değer akış maliyetlemeyöntemi kurulmuştur. Ortak giderlerin değer akışlarına ve değer akışlarında toplanan giderlerin mamulleredağıtımında dağıtım anahtarı belirlenemeyen durumlarda AHS yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanınsonucunda işletmenin geleneksel yöntemlerle hesapladığı birim maliyetler ile AHS temelli değer akışmaliyetleme yöntemi ile belirlenen maliyetler arasında farklılık olduğu tespit edilmiştir.