İran Milliyetçiliği'nin İnşası: Mirza Fethali Ahundzade'nin İran Milleti Üzerine Düşünceleri

IMAGINING IRANIAN NATIONALISM MİRZA FETHALI AKHUNDZADE'S IDEAS ON IRANIAN NATION

Abstract

Modernization and its components were introduced to Iran both externally and internally. Russian expansion towards the Caucasus and the conquest of northwestern Qajar Iran, including Georgia, Armenia, and Azerbaijan, resulted in Russian influence over these societies. Being the most influential and populous segment in Iran, Azerbaijanis pioneered Iranian modernization during these times. Among these influential Azerbaijanis was Mirza Fethali Akhundzade, the famous author, playwright and thinker, who was born in 1812, the year of Russian expansion through southern Caucasia and the Azerbaijani part of Iran. Like many intellectual leaders of various nationalities, Akhundzade imagined a national identity associated with Western superiority. By doing so, he also created multiple identities. While Russian and Western modern identity was his first reference point for progress, Iranian identity was his historical reference, and his literary works led him to create an Azerbaijani/Turkic identity

Özet

Modernizasyon ve ve tamamlayıcı unsurlarının İran'a gelişi iç ve dış dinamikler eli ile olmuştur. Kafkasya'ya doğru olan Rus yayılmacılığı sonucu Kaçar İran'ının Kuzey Batı kısımlarının (bugünkü Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan) işgali bölge toplumlarında yaygın bir Rus etkisi sonucunu doğurdu. Dönemin en etkili ve büyük nüfusa sahip topluluğu olan Türki (bugünün Azerbaycanlıları) bu süreçte modernleşmenin öncüleri olarak etkin rol oynadılar. Ünlü tiyatro yazarı, şair, ve düşünür Mirza Fethali Ahundzade, bahsi geçen etkili öncülerin en önemlilerindendir. 1812 yılında İran'da doğan Ahundzade once klasik ardından da Rus dilinde eğitim aldı. Milliyetçi düşüncelerin birçok entelektüeli gibi Ahundzade Batı kültürünün ışığı altında bir milli kimlik inşası fikrinden yola çıkmıştır. İçinde bulunduğu farklı kültürlerin etkisi altında yaşaması onu aynı zamanda birden çok kimlik üzerinde fikirler üretmesine neden olmuştur. Rus ve modern Batılı kimlik toplumsal gelişme için ilk referans noktası iken, İranlı kimliği onun tarihi referansı olmuştur. Sonunda ise eserleri ve edebi çalışmaları da onun Türki/Azerbaycanlı kimliğinin oluşumuna yol açmıştır