THE MEMORIES OF ABDULHAMID II DURING HIS EXILE DAYS

Abstract

There have been many positive and negative critiques about Abdulhamid II, whose reign and the period after his dethronement are essential to understand our recent history. Because there are not any specific memoirs written by Abdülhamid II, it remains difficult to understand such an important political entity and his period. We tried to feature more about Abdulhamid II’s humanistic aspects by examining his diary that include Abdulhamid II’s days in exile. It should not be forgotten that if some common points are exempted while judging someone, provision must be different. Of course, this provision can change according to the position of the person that issued the judgment, events that they witnessed and incidents that they knew. In order to emphasize the importance of memory in history researches, the most important sources that give us information about Abdulhamid II’s personal life and psychological state after his dethronement will be memoirs of people who had seen him, known him and served him including his private doctor

Özet

Hakkında bugüne kadar olumlu ve olumsuz birçok şey söylenmiş ve yazılmış olan II. Abdülhamid'in, hükümdarlık yaptığı dönem kadar tahttan indirildikten sonraki hayatı da yakın tarihimizi anlamak açısından önemlidir. Bizzat kendisinin elinden çıkmış bir hatıratın olmaması önemli bir siyasi kişiliği ve dönemini anlamamızda bir eksiklik olarak kabul edilse de, II. Abdülhamid'in sürgün günlerini anlatan hatıra kitaplarından yola çıkarak tarihî bir şahsiyetin daha çok insanî yönlerini ön plana çıkarmaya çalıştık. Şunu da unutmamak gerekir ki, bir şahıs hakkında herkesin vereceği hüküm, bazı umumi noktalar istisna edilecek olursa, ayrı ayrıdır. Bu da tabii ki hükmü veren şahısların mevkilerine, şahit oldukları olaylara, işittikleri sözlere ve bildikleri hadiselere göre değişebilmektedir. Tarih araştırmalarında hatırat türünün önemine vurgu yapmak amacıyla II. Abdülhamid'in tahtan indirildikten sonraki hususi hayatı ve ahval-i ruhiyesi noktasında bize bilgi verecek en önemli kaynaklar onu yakından gören, tanıyan ve hizmetinde bulunmuş olan aile efradı ve hususi doktorunun hatıraları olacaktır