İlköğretim okulu öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki

The relationship between primary school teachers professional burnout and organizational citizenship behaviors

Özet

Bu çalışmanın amacı, ilköğretim okulu öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgütselvatand aşlık davranışları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya Kocaeli ilimerkezinde yer alan 14 ilköğretim okulunda görevli 269 öğretmen katılmıştır.Öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi için Maslach TükenmişlikEnvanteri ve örgütsel vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi içinÖrgütsel VatandaşlıkÖlçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson momentler çarpımı korela syonkatsayısı, çoklu doğrusal regresyon analizi, t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Araştırmasonucunda, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin örgütsel vatandaşlık ile ilişkili olduğuortaya konmuştur. Regresyon analizi sonuçları, yardımseverliğin duygusal tükenmeyinegatif yönde yordadığını göstermiştir. Kişisel başarı değişkeni ise, yardımseverlik vesportmenlik değ işkenleri tarafından anlamlı düzeyde ve pozitif yönde yordanmıştır.Bununla birlikte, öğretmenlerin tükenmişliğe ilişkin algıları cinsiyet ve medeni durumdeğişkenlerine gö re anlamlı farklılıklar gösterirken, yaş, kıdem ve branş değişkenler inegöre anlamlı farklılıklar gö stermediği sonucuna varılmıştır.

Abstract

The purpose of this research was to examine the relationship s between the burnout andorganizational citizenship level of primary school teachers. A total of 269 teachersemployed in 14 primary schools in the city centre of Kocaeli participated in the study. TheMaslach Burnout Inventory was used to measure the burnout level of teachers and theOrganizational Citizenship Scale was applied to determine the level of organizationalcitizenship behaviors. In order to analyze data, Pearson product-moment correlationcoefficients, standard multiple regression analysis, t-test, and ANOVA were used. At theend of the research, it was put forward that burnout le vel of teachers is related to the levelof organizational citizenship. Results of regression analysis showed that altruism was theonly significant predictor of teacher emotional exhaustion. Personal accomplishment waspositively predicted by altruism and sportsmanship. Moreover, it was understood thatteachers perceptions about professional burnout rep orted significant differencesaccording to gender and marital status variables, but it didn t show significant differenceaccording to age, seniority , and branch variables.