Demokratik Öğretmen Tutumlarının Gelişmesinde Enformel Öğrenmenin Rolü

The Role of Informal Learning in the Development of Democratic Teacher Attitudes

Özet

Bu çalışmanın amacı, enformel işyeri öğrenmesinin öğretmeni öğrenciler karşısında şekillendirmedeki rolünü vebu öğrenmeyle öğrencilere yönelik demokratik öğretmen tutumlarının gelişimi arasındaki ilişkiyi incelemektir.Çalışmaya ait veriler, İstanbul’un merkezi bir ilçesindeki devlet okullarında 4.sınıf seviyesinde görev yapan yirmiöğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda toplanmıştır. Gözütok’un Demokratik Tutum Ölçeği ileseçilen bu öğretmenlerden elde edilen görüşme verileri içerik analizi metodu ile incelenmiştir. Çalışmanınbulguları, öğretmenin okul idaresi, meslektaşları ve öğrencilerle etkileşimi sonucunda gerçekleşen enformelöğrenmenin, öğrencilere yönelik demokratik tutumlarını engelleyebileceğini ya da teşvik edebileceğinigöstermektedir. Öğretmenlerin anlatılarına göre, okul idarecilerinin öğretmenler üzerindeki baskıcı tutumlarıkendilerinin öğrencilere yönelik demokratik tutum geliştirme olasılığını azaltırken, öğretmen ve idare arasındakidaha az hiyerarşik bir ilişki pozitif bir okul iklimi sağlamaya katkıda bulunmakta ve öğretmenlerin öğrencilereyönelik demokratik tutum geliştirmelerini de teşvik etmektedir. Bulgular aynı zamanda, meslektaşlarla etkileşimsonucunda gerçekleşen enformel öğrenmenin önemine işaret etmekte ve öğretmenlerin bu etkileşimi öğrencilereyönelik daha demokratik tutumlar geliştirmeye katkı sağlayıcı bir unsur olarak algıladığını göstermektedir.

Abstract

The purpose of this study is to explore the role of informal workplace learning in shaping teachers towards students and the relationship between learning and the development of democratic teacher attitudes towards students. Data for this study were collected through semi-structured interviews conducted with twenty 4th grade public primary school teachers in a district center in Istanbul. The teachers interviewed were selected by utilizing Gözütok’s Democratic Attitude Scale and the data were analyzed through the content analysis method. The findings of the study show that informal learning taking place as a result of the interaction between the teacher and the school administration, colleagues, and students can impede or promote the development of democratic teachers’ attitudes towards students. Teachers’ narratives suggest that administrators’ undue pressure on teachers reduce the likelihood of teachers’ demonstrating democratic attitudes towards their students while less hierarchical relationships between teachers and principals contribute to a positive school climate and promote the development of democratic attitudes towards students. The findings also point to the importance of the role of informal learning through interaction between colleagues and how this interaction is perceived by teachers to be contributing to their development of more democratic attitudes towards students.