How is the Quality of Preschool Children's Books in Raising Awareness About Individuals with Special Needs?

Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Farkındalık Geliştirmede Okul Öncesi Çocuk Kitaplarımız Nitelikli mi?

Abstract

This study describes the qualities of preschool children's books containing special needs characters and identifies relevant books to raise awareness about special needs during preschool education. The qualitative study used document analysis and evaluated the books using an international scale. For sampling, three online bookstores and various publishers' websites were searched in Turkey. A total of 20 children's books met the selection criterion out of 58 children's books. Inter-rater reliability was calculated to determine the reliability. The findings suggest that preschool teachers can use the books receiving positive or neutral quality ratings in different dimensions including general features of the books, personal portrayals, social interactions and exemplary practices to develop awareness about special needs. However, the observed need for adaptation for some books, underrepresentation of some disability groups, and an insufficient number of books written in the Turkish language reveal a critical gap regarding the children’s books.

Özet

Bu çalışmanın amacı özel gereksinimli karakterler içeren çocuk kitaplarının niteliklerinibetimleyerek okul öncesi eğitimde özel gereksinimli bireylere yönelik farkındalık geliştirmek içinbaşvurulabilecek kitapları belirlemektir. Bir doküman incelemesi olan bu nitel çalışmada özelgereksinimli karakterler içeren çocuk kitaplarının içerikleri değerlendirilmiştir. Örnekleminbelirlenmesinde Türkiye’de kitap satışı yapan üç web sitesi ve çeşitli yayınevlerinin web siteleritaranmış ve ulaşılabilir örnekleme ile toplam 58 çocuk kitabına ulaşılmıştır. Bu kitaplardan seçimölçütlerini karşılayan 20 tanesi belirlenmiştir. Kitaplar, araştırmacılar tarafından uluslararası biraraç kullanılarak değerlendirilmiş ve puanlayıcılar arası güvenirlik hesaplanmıştır. Bulgular,kitapların genel özellikleri, kişisel tasvirler, sosyal etkileşimler ve özel gereksinimli karakterlerindeneyimlediği örnek uygulamalar açısından olumlu veya kabul edilebilir nitelikte bulunaneserlerin özel gereksinimli bireylere yönelik farkındalık geliştirmede öğretmenler tarafındankullanılabileceğine işaret etmektedir. Ancak, bazı kitaplar için duyulan uyarlama gereksinimi, bazıyetersizliklerin kitaplardaki düşük temsili ve Türkçe yazılmış kitapların sayıca azlığı özelgereksinimli karakter içeren okul öncesi çocuk kitapları konusunda önemli bir boşluğa işaretetmektedir.