Kronik Hepatit B Tanılı Hastalarda Viral Yük ile Karaciğer Histopatolojisi İlişkisi

Relationship between Viral Load and Hepatic Histopathology in Patients with Chronic Hepatitis B

Damla AKDAĞ,Tansu YAMAZHAN,Hüsnü PULLUKÇU,Meltem TAŞBAKAN IŞIKGÖZ,İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ

Abstract

Amaç: Hepatit B virüs (HBV)-DNA düzeyi ile histoloji arasında her zaman net bir ilişki saptamak mümkün olmamaktadır. Bu çalışmada kronik hepatit tanılı hastalarda HBV-DNA düzeyi ile karaciğer histopatolojisi arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: 2008-2016 yılları arasında kronik hepatit B tanılı 361 hastanın; yaş, cinsiyet, hepatit B e antijeni durumu, alanin aminotransferaz (ALT) ve HBV-DNA düzeyleri ile modifiye Ishak kriterlerine göre karaciğer biyopsi skorları retrospektif olarak incelenmiştir. HBV-DNA düzeyi ile grade/stage skorları arasındaki istatistiksel ilişkinin araştırılması açısından hastalar, HBV-DNA düzeyine göre 5 gruba (<10⁵, 10⁵-10⁶, 10⁶-10⁷, 10⁷-10⁸, ≥10 ⁸), histopatolojik değerlendirmede ise grade: 1-6 hafif, 7-18 orta/yüksek; stage 1-2 hafif, 3-6 orta/yüksek olmak üzere olmak üzere 2’şerli gruplara ayrılmıştır. Analizlerde çapraz tablo ve Pearson’un ki-kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Üç yüz altmış bir hastanın %62,3’si (225/361) erkek olup yaş ortalaması 40,32±12,79idi. Hastaların %82’sinin anti-HBe’si (296/361) pozitif olup, biyopsi esnasındaki ALT, HBV-DNA ortalamaları sırasıyla; 83,17 U/L (±125,1); 57298951,01 IU/mL saptanmış olup, grade ve stage ortalamaları sırasıyla; 5,34 ve 1,76 olarak bulunmuştur. HBV-DNA ve grade’nin ikili grupları karşılaştırıldığında orta yüksek grupta sırasıyla HBVDNA <10⁵ iken %17,2, 10⁵-10⁶’de %37, 10⁶-10⁷’de %46,9, 10⁷-10⁸’de %48,6 ve ≥10⁸ olan grupta %35,1 olarak tespit edilmiştir ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,000). Aynı şekilde HBV-DNA grupları ile stage ikili grupları karşılaştırıldığında orta yüksek grupta sırasıyla HBV-DNA <10⁵ iken %17,2, 10⁵-10⁶’de %32,6, 10⁶-10⁷’de %51, 10⁷-10⁸’de %48,6 ve ≥10⁸ olan grupta %35,1’dir ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,000). Sonuç: Orta/ileri histopatolojik düzeyi belirleyen eşik bir HBV-DNA düzeyi bulunamamıştır. Ancak grupsal analizde DNA düzeyi ile histopatolojik ilişki doğru orantılıdır. Kronik HBV tanılı hastalarda karaciğer histolojisi, hastalığın progresyonu belirleyen önemli bir belirteçtir.

Özet

Objectives: It is not always possible to determine a clear relationship between the DNA level of hepatitis B virus (HBV) and histology. In this study, we aimed to determine the relationship between HBV-DNA level and liver histopathology in patients with chronic hepatitis. Materials and Methods: Between 2008 and 2016, 361 patients diagnosed with chronic HBV infection were retrospectively examined with age, sex, hepatitis B e antigen status, alanine aminotransferase (ALT) and HBV-DNA levels and liver biopsy scores according to modified Ishak criteria. Patients were divided into five groups (10⁵, 10⁵-10⁶, 10⁶-10⁷, 10⁷-10⁸, ≥10 ⁸) based on their HBV-DNA level (IU/mL) and upon histopathological evaluation, hepatic injury was divided into two groups - mild and moderate/severe- according to Ishak score (grade 1-6: mild, 7-18: moderate/severe and stage 0-2: mild, 3-6: moderate/severe) to investigate the statistical relationship between HBV-DNA levels and grade/stage scores. Cross-table and Pearson’s chi-square test were used in the analyses. Results: Of the three hundred and sixty-one patients, 62.3% (225/361) were male and the average age was 40.32±12.79. Anti-HBe (296/361) was positive in 82% of the patients, ALT, HBV-DNA averages were 83.17 U/L (±125.1), 57298951.01 IU/mL during biopsy, and grade and stage averages were 5.34 and 1.76 respectively. HBV-DNA groups with the grade’s 2-binary groups when compared to moderate/high group, respectively, HBV-DNA <105 and 17.2%, 10⁵-10⁶ 37%, 10⁶-10⁷% in 46.9, 10⁷-10⁸ % and 48.6 and 35.1 in ≥10⁸ were found. The difference between the groups was found to be statistically significant (p<0.000). Similarly, HBV-DNA groups when compared to stage-binary groups, in the middle/high group, respectively, HBV-DNA 17.2% in <10⁵, 32.6% in 10⁵-10⁶, 51% in 10⁶-10⁷, 48.6% in 10⁷-10⁸ and 35.1% in ≥10⁸ group were found and all of them were statistically significant (p<0.000). Conclusion: A HBV-DNA level was not found to be a threshold determining moderate/severe histopathological level. However, in group analysis, the histopathological relationship with the DNA level is directly proportional. Liver histology is an important marker determining the progression of the disease.