Effect of Cooperative Learning Supported by Reflective Thinking Activities on Students’ Critical Thinking Skills

Yansıtıcı Düşünme Etkinlikleriyle Desteklenen İşbirlikli Öğrenmenin Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Becerileri Üzerine Etkisi

Abstract

Purpose: It is assumed that cooperative work and critical thinking skills will come into prominence in 2020. In this context, the aim of this study is to examine the effect of cooperative learning supported by reflective thinking activities on seventh grade students' critical thinking skills during mathematics course.

Özet

Problem Durumu: Dünya Ekonomik Forumu’nun bilgilendirmesinde 2020 yılında bireyin sahip olması gereken beceriler kapsamında işbirlikli çalışma ve eleştirel düşünme becerisinin ön plana çıkacağı varsayılmaktadır. Ayrıca, OECD izleme ve yansıtma becerisini işbirlikli problem çözme yetkinlikleri ile birleştirmiştir. Dolayısıyla, son yıllarda, işbirlikli öğrenme (İÖ) ve yansıtıcı düşünmenin (YD) birlikte ele alınan kavramlar olduğu görülmektedir. Araştırmalarda, öğrencilerin İÖ ortamlarında yansıtmalar yapmaları sonucunda, problem çözme, sorgulama, eski ve yeni bilgileri ilişkilendirme, plan yapma, stratejiler geliştirme ve öz-düzenleme becerilerinin geliştiği belirtilmektedir. Daha önce yapılan, İÖ ve YD becerilerinin karşılıklı ilişkisini analiz eden araştırmalarda, İÖ ortamlarında yansıtmanın önemi vurgulanırken, işbirlikli grup yapısı ayrıntılı açıklanmamıştır. Bu araştırmalarda, yapılandırılmış İÖ teknikleri kullanımı ve YD becerisini geliştirmeye yönelik farklı stratejilerin İÖ tekniklerine entegre edilerek uygulanması göz ardı edilmiştir. Yurtdışında İÖ ve YD kavramlarını birlikte ele alan çalışmalar yapılmasına rağmen Türkiye’de araştırmaların oldukça sınırlı olduğu belirlenmiştir. Öğretim ortamlarında İÖ’nün YD stratejileriyle desteklenmesi sonucu elde edilen çıktıların araştırılması önemli görülmektedir. Türkiye’de yapılan araştırmalara bakıldığında matematik eğitimi alanında İÖ, YD ve eleştirel düşünme kavramlarını inceleyen oldukça az sayıda araştırma olduğu saptanmıştır. Mevcut araştırma, yapılandırılmış bir İÖ tekniğinin kullanılması, İÖ ortamında farklı YD stratejilerin kullanımının betimlenmesi ve stratejilerin uygulanması sürecinde kullanılan materyallerin ayrıntılı sunulması, İÖ yapısına uygun YD stratejilerinin bütünleştirilmesi açısından daha önce yapılan araştırmalardan farklılaşmaktadır. Dolayısıyla, bu araştırmanın İÖ’nün etkililiği üzerine farklı bir bakış açısı sunacağı düşünülmektedir. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, matematik dersinde YD etkinlikleriyle desteklenen İÖ’nün yedinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir.Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model uygulanmıştır. Bu araştırmada bir deney ve bir kontrol grubu yer almaktadır. Deney grubunda YD etkinlikleriyle desteklenen İÖ yöntemi uygulanmıştır. Mevcut araştırmada, matematik eğitimi alanında sıklıkla kullanılan, öğrencileri düşünmeye, tartışmaya ve sorgulamaya yönelten, problem çözme becerisini geliştirdiği vurgulanan, İÖ ve grupla çalışma yapısına uygun olduğu görülen yazma, günlük yazma, yansıtıcı diyalog, grup tartışması, öz-değerlendirme ve sesli düşünme stratejileri kullanılmıştır. Bu doğrultuda YD etkinliklerini uygulama sürecinde kullanılacak olan günlük, grup tartışma formu, yansıtıcı diyalog formu, öz-değerlendirme formu materyalleri tasarlanmıştır. Kontrol grubuna ise özel bir öğretim yöntemi uygulanmamış, mevcut matematik dersi öğretim programına uygun bir matematik öğretimi gerçekleştirilmiştir.Araştırma, 2016–2017 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin Doğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ilde bulunan bir ortaokulun yedinci sınıflarında öğrenim gören toplam 70 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Cornell Koşullu Sorgulama Testi-Form X (CCT-X) kullanılmıştır. Veriler çözümlenirken, veri türüne bağlı olarak, bağımsız grup t-testi ve bağımlı grup t-testi kullanılmıştır. Grupların son test puanları arasındaki farkı incelemek amacıyla tek faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) uygulanmıştır.Bulgular: Araştırmada, deney ve kontrol gruplarının CCT-X ön test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür [t(68)= .02, p> .05]. Deney grubunun CCT-X son test ortalamasının ön test ortalamasına göre yüksek olduğu belirlenmiştir. Deney grubunun CCT-X ön ve son test puanları için yapılan bağımlı grup t-testi analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır [t(35)= -6.05, p< .05]. Ancak, kontrol grubunun CCT-X ön ve son test puanlarına yönelik uygulanan bağımlı grup t-testi sonucuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunamamıştır [t(33)= -1.44, p> .05]. Deney ve kontrol gruplarının CCT-X ön test puanları kontrol edilirken, düzeltilmiş CCT-X son test ortalama puanları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bu farklılığın deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir.Sonuç ve Öneriler: Araştırmada, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin CCT-X ön test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Deneysel uygulamalar sonrasında, deney grubunun CCT-X son test puan ortalamasının, ön test puan ortalamasına göre anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak, kontrol grubuna ait CCT-X ön test ve son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmada elde edilen diğer bir önemli bulgu olarak, deney ve kontrol gruplarının ön test puanları kontrol edilirken düzeltilmiş CCT-X son test ortalama puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur [F(1,67)= 19.77, p< .05]. Bu farklılığın deney grubu lehine olduğu belirlenmiştir. Bu bulguya dayanarak, YD etkinlikleriyle desteklenen İÖ’nün öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri üzerinde pozitif etkisinin olduğu söylenebilir. Bu araştırmada, YD stratejilerinin yapılandırılmış İÖ ortamında, bütünleştirilerek kullanılması araştırmanın güçlü yönlerinden biri olarak görülebilir. Yapılacak araştırmalarda, İÖ ortamlarında farklı YD stratejileri karşılaştırılarak eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkileri incelenebilir, avantaj ve dezavantajları irdelenebilir. YD etkinlikleri İÖ’nün desteklenmesi ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi için faydalı bir araç olarak kullanılabilir. İÖ sürecinde kullanılan YD stratejilerinin ve materyallerin konudan bağımsız uygulanabilirliği araştırmanın güçlü yönlerinden bir diğeri olarak görülmektedir. YD etkinli

Keywords: Matematik eğitimi, üst düzey düşünme becerileri, birleştirme tekniği, ortaokul