The Opinions of Primary School Teachers on their Creative Thinking Skills

Yaratıcı Düşünme Becerileri Hakkında Sınıf Öğretmenlerinin Görüşleri

Abstract

Purpose: This study aimed to identify the views of primary school teachers on their creative thinking skills. The following research questions were addressed based on the aim of the study: (1) What are the primary school teachers’ views on their critical thinking skills? (2) Do primary school teachers' views on their creative thinking skills differ according to their gender, seniority in the profession, and educational level? Research Methods: In sampling distribution, the proportional sampling method was used and 421 classroom teachers took part in the study. The data were obtained through "How Creative Are You?" scale. In the analysis process, percentage and arithmetic means were used as parametric test, while Man Whitney U and Kruskal Wallis were used as non-parametric tests. Findings As a result of the data analysis obtained from the scales which were administered to the primary school teachers, the level of creativity of the primary school teachers were below average. Elementary school teachers' views on their creativity levels were examined based on the variables of gender, professional seniority and educational level. The analyses revealed no statistically significant differences between primary school teachers' views on their creativity levels according to their gender, professional seniority and educational level. Conclusions: According to the results of the analysis, there was no statistically significant difference among the views on the level of creativity in terms of gender, seniority and educational level.

Özet

Problem Durumu: Yaratıcı düşünme süreci dinamik, üretici ve özgürdür. Problemlere her açıdan bakabilmek ve farklı çözüm yolları bulabilmek gerekir. Çevresine yaratıcı gözlerle bakabilmeli, tüm kaynakların farkına varabilmeli ve gerektiğinde yararlanabilmelidir. "Yaratıcılık" bugüne kadar birçok yazar tarafından farklı yönleri vurgulanarak ele alınmış, çok yönlü bir kavram olarak algılanmış ve tanımlanmıştır. Örneğin bazı yazarlar düşünme süreçleri üzerinde dururken, bazı yazarlar ortaya çıkan ürüne odaklanmışlardır. Kimi yazarlar ise yaratıcı kişiliğin sahip olduğu özelliklere vurgu yapmışlardır. Farklı görüş ve bakış açılarına karşın fikir birliğine varılan nokta; yeni bir ürünün ortaya çıkış sürecidir. Yaratıcılık; sadece yeni bir ürün ortaya koymak değil, bilinen tüm bilgilerden sentez yapabilme ve sonrasında farklı çözüm yollarını keşfedebilme ya da nesnelerin işlevlerini alışılmışın dışında düşünebilmektir. Yaratıcı düşünme, problemlere eleştirel açıdan bakabilmek, daha önce aralarında ilişki kurulmamış nesneler yâda düşünceler arasında ilişki kurabilmek ve yeni önermeler de bulunmaktır. Alışılmışın dışında, özgün, farklı çözüm yollarından giderek yeni sonuçlar geliştirebilmektir. Maclure’e (1991) göre çağdaş eğitimin en önemli hedeflerinden biri öğrencilerin düşünme becerilerini geliştirmektir. Öğrencilerde yaratıcı düşünme becerisini geliştirebilmek için özellikle sınıf öğretmenlerine çok büyük görevler düşmektedir.Sınıf öğretmeni için sınıf ortamında yaratıcılığı aktif olarak kullanmak, çocuğa öğretilmek isteneni kolaylaştırıcı bir etkendir. Öğrenciler bu yolla öğrenmesi gereken bilgiyi kolaylıkla inşa edebilmektedirler. Öğretmen bilginin inşa edilme aşamasında yönlendirici rol üstlenir. Yaratıcı düşünme becerisine sahip bir öğretmen bir sorun ile karşı karşıya kaldığı zaman bu sorundan kaçmak yerine o soruna farklı çözümler bulmaya çalışır (Aslan, Cansever, 2009). Sınıf öğretmeni her derste her konuya uygun farklı öğretim yöntem tekniklerini kullanarak daha kalıcı bir eğitim ortamının oluşmasına öncülük etmesinin yanı sıra öğrencilerde de yaratıcı düşünmenin gelişimine destek sağlamış olur. İlköğretim programının hedeflediği yaratıcı bireylerin yetişebilmesi için, öğrencilerde yaratıcı düşünme becerisi geliştirilebilmesi için sınıf öğretmenlerinin yaratıcı düşünme beceri düzeyleri belirlemek amacıyla bu araştırmanın yapılmasına gerek duyulmuştur.Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin yaratıcı düşünme becerileri hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda alt problemler şu şekilde belirlenmiştir: (1) Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre yaratıcı düşünme becerileri nedir? (2)Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre yaratıcı düşünme becerileri cinsiyete, meslekteki kıdeme, eğitim durumuna göre farklılık göstermekte midir?Araştırmanın Yöntemi: Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre yaratıcı düşünme becerilerini belirlemeye yönelik yapılan bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Denizli ili, Merkezefendi ve Pamukkale ilçelerinde görev yapmakta olan ilkokullardaki sınıf öğretmenleri (1, 2, 3, 4. Sınıf öğretmenleri) oluşturmaktadır. Örneklem almada “oranlı küme örnekleme” yöntemi kullanılarak 421 sınıf öğretmeni örnekleme alınmıştır. Veriler “Ne kadar yaratıcısınız?” ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programı kullanılmıştır. “Ne kadar yaratıcısınız?” ölçeği ile elde edilen veriler kesinlikle katılmıyorum seçeneği 5, katılıyorum seçeneği 4, kararsızım seçeneği 3, katılıyorum seçeneği 2, kesinlikle katılıyorum seçeneği 1 olarak kodlanmıştır. "Ne kadar yaratıcısınız?" ölçeğindeki 4 aralık 5 seçeneğe bölünmüş (4: 5 = 0.80); bulunan sayı seçenekleri temsil eden en alt sayıdan itibaren ilave edilerek: 1.00 – 1.80 yaratıcı değil, 1.81 – 2.60 yaratıcılık düzeyi ortalamanın altında, 2.61 – 3.40 yaratıcılık düzeyi orta, 3.41 – 4.20 yaratıcılık düzeyi ortalamanın üstünde, 4.21-5.00 yaratıcılık düzeyi yüksek şeklinde yorumlanmıştır. Cronbach alpha iç tutarlık katsayısı “Ne kadar yaratıcısınız?” ölçeği için 0.88 bulunmuştur. Dağılımın normal olup olmadığını belirlemek için Kolmogorov Simirnov testi uygulanmıştır. “Ne kadar yaratıcısınız?” ölçeği ile elde edilen sonuçlara (K-s)-z =1,538 p=0.018) göre verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Çözümlemelerde de parametrik testlerden yüzde, aritmetik ortalama; non-parametrik testlerden ise Man Whitney U ve Kruskal Wallis kullanılmıştır.Araştırma Bulguları: Sınıf öğretmenlerine uygulanan ölçekten elde edilen verilerin analizi sonucunda sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyi ortalamanın altında çıkmıştır. Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre yaratıcılık düzeyi cinsiyet, mesleki kıdem ve mezuniyet durumu değişkenleri açısından da incelenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeylerine ilişkin görüşleri arasında cinsiyet, mesleki kıdem ve mezuniyet durumu değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık yoktur. Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Sınıf öğretmenlerine uygulanan ölçekten elde edilen verilerin analizi sonucunda sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyi ortalamanın altında çıkmıştır. Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeylerinin ortalamanın altında çıkması, sınıf öğretmenlerinin yaratıcıklarını tam anlamıyla kullanmadıkları veya kullanamadıkları şeklinde yorumlanabilir. Sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeylerine ilişkin görüşleri arasında cinsiyet, mesleki kıdem ve mezuniyet durumu değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık yoktur. Araştırma bulgularına dayanılarak şunlar önerilebilir: (1) “Sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre yaratıcı düşünme becerileri nedir?” analiz sonuçlarına göre Sınıf öğretmenlerinin yaratıcılık düzeyleri ortalamanın altında çıkmıştır. Bu nedenle; Sınıf öğretmenleri yaratıcılık düzeylerinin geliştirilmesi konusunda seminerlere tabii tutulmalıdır. (2) Sı