Türkçe ve Bulgarcada erbap sözcüğünün anlam ve kullanımı üzerine

Özet

Tarihi dönemlerde diller arası ilişkiler dolaylı yollarla veya doğrudan gerçekleşmiştir. Coğrafi yakınlığın da getirmiş olduğu bir sonuç olarak sosyal, siyasi ve askeri ilişkiler içerisinde bulunmuş olan komşu diller arasında ise doğrudan dil ilişkileri gerçekleşmiştir. Osmanlıların Balkanları fethetmesiyle birlikte, bölgedeki toplulukların yapısında büyük değişiklikler meydana gelmiştir. Bunlardan biri de dil alanında açıkça görülmektedir. Binlerce Türkçe sözcük Balkan dillerine girmiştir. Bu dillerden biri Bulgarcadır. Bulgarcadaki Türkçe ve Türkçe vasıtasıyla girmiş Arapça ve Farsça kökenli sözcükler en eski dönemlerden günümüze kadar eşsiz dilsel malzeme sayılmaktadır. Araştırmacıların bir kısmı sadece Bulgarca edebi dildeki Türkçe sözcükleri ele alırken, bir diğerleri ise yazılı ve sözlü dili ve kültürü birlikte ele almaktadırlar. Günümüzde Bulgarcadaki Türkçe alıntı sözcüklerin belli bir miktarı jargon dilinde, konuşma dilinde ve ağızlarda sıklıkla kullanılmaya devam etmektedir. Çalışmamızda, eskiden beri kullanımı yaygın olan erbap sözcüğünün Türkçe ve Bulgarcadaki anlamları ve her iki dildeki kullanımları üzerinde durulmaktadır.

Abstract

In the different historical periods, the relations between languages were direct or indirect. As a result of geographical closeness, direct language relations emerged between neighboring languages which were in social, political and military relations. With the Ottoman conquest of the Balkans, major changes occurred in the structure of the communities in the region. One of them is clearly seen in the linguistic area. Thousands of Turkish words have entered the Balkan languages. One of these languages is Bulgarian. Turkish words, and Arabic and Persian words, which were introduced through Turkish into Bulgarian are considered as linguistic material until today. However, some of the researchers deal only with the Turkish words in Bulgarian literary language, while others deal with both written and spoken language and culture. A certain amount of the borrowed Turkish words in Bulgarian nowadays is frequently used in jargon, spoken language and dialects. In our study will be emphasized the meaning and usage of the word erbap, which has been used from of old in both Turkish and Bulgarian.