Târîh-i Elfî assessment from the example of Hârizmşah Muhammad’s political and military activities

Hârizmşah Muhammed’in siyasi ve askeri faaliyetleri örneğinden Târîh-i Elfî değerlendirmesi

Abstract

Tarikh-i Alfi was written by the order of Akbar Shah for the 1o00th year of the Hegira Calendar. Being written far away from the Islamic World, in India, made this book different from the other historical sources. Tarikh-i Alfi was influenced deeply from the Baburids’ politics which tried to bring their Turanî and Islamic culture to the Indian culture and religion. In fact, Tarikh-i Alfi brings different approach to some events, gives many information and/or stories which are not mentioned in other sources. The above mentioned qualities of Tarikh-i Alfi, make it an important source for the Islamic and Turco-Mongol history studies. In this work, in order to appreciate the importance and qualities of Tarikh-i Alfi, first an introduction on the context of the book and its authors will be made. Later, Khwarmshah Muhammad’s relations with the Abbâsîd Khalifa el- Nâsir and Chinggis Khan will be examined in order to show how Tarikh-i Alfi brought different approaches to the historical events and how it gave very detailed and so far unmentioned information about them. In order to achieve this, a comparison with other sources that write on these issues will be made.

Özet

Târîh-i Elfî, Bâbür İmparatorluğu’nun üçüncü hükümdarı olan Ekber Şah’ın emri ile Hicri bininci yıl anısına yazdırıldı. Bu eserin, İslam dünyasından uzakta Hindistan’da yazılması, onu pek çok açıdan diğer tarihsel kaynaklardan farklı kılmaktadır. Târîh-i Elfî, Bâbürlülerin kendi Turanî ve İslam kültürlerini, Hint kültürüne ve dinine yaklaştırma politikalarından derinden etkilenmiştir. Nitekim bu eserde, bazı tarihi olaylara farklı bir yaklaşım getirilmekte, İslam dünyasında yazılan kaynaklarda bahsedilmeyen pek çok bilgi ve/veya rivayete yer verilmekte ve olaylar bir bütünlük içinde ele alınmaktadır. Yukarıda bahsedilen özellikleri, Târîh-i Elfî’’yi İslam ve Türk-Moğol tarihi çalışmaları için çok önemli bir kaynak eser yapmaktadır. Ancak, şimdiye kadar, sosyal bilimcilerin dikkatini yeterince çekmemiştir. Bu çalışmada, Târîh-i Elfî’nin öneminin ve özelliklerinin daha iyi anlaşılması için, önce eserin yazıldığı ortam ve eseri yazanlar hakkında bilgi verilecektir. Daha sonra, Hârizmşah Muhammed’in Abbâsî Halifesi En-Nâsır ve Cengiz Han ile olan ilişkileri Târîh-i Elfî’nin pek çok tarihsel olaya nasıl farklı yaklaşımlar getirdiği ve ne denli detaylı bilgilere yer verdiğini göstermek amacı ile incelenecektir. Bu inceleme, belli başlı tarihsel kaynakların bu konu hakkında verdiği bilgiler karşılaştırılarak yapılacaktır.

Keywords: Târîh-i Elfî, Ekber Şah, Hârizmşah Muhammed, Mahmud Yalavaç, Bâbür İmparatorluğu