Dergiler / RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 0
Melankolinin düşsel zerafeti: Virginia Woolf’un Katı Nesneler başlıklı kısa öyküsünün bir okuması
- Sayı
- 2019 · Sayı: 0
- Sayfa
- 290–301
- DOI
- —
Özet
Nesnelerin “katı” ve “belirgin” özelliği ile bilincin “akışkan” doğası arasındaki diyalektik ilişkisellik, modernist estetiğin epistemolojisini oluşturmakla birlikte, modernist edebiyatın en önemli temsilcilerinden Virginia Woolf’un yazınsal yaratıcılığını da önemli ölçüde şekillendirmiştir. Yazınsal perspektifin farklı karakterlerin öznel bilincinden, empresyonist bir üslupla nesnelerin rengine, dokusuna ve mekansal ilişkisine dair metaforlarla zengin bir dille betimlemelere değin sürekli birbirini izlediği Woolf yazınının başarısı, nesnelerin epifanik özellikleri ile yarattığı modernist karakterlerin duygulanımlarıyla örtüşmesini çok iyi kavramasından ve bunu yapıtlarında ustalıkla yansıtmasından ileri gelmektedir. Bu bağlamda, Woolf’un bu çalışmada ele alacağımız Katı Nesneler (Solid Objects) başlıklı öyküsü özel bir anlam taşımaktadır. Öykü gelecek vadeden politikacı John’un günün birinde aniden cansız, taş gibi “katı” nesneleri takıntılı bir halde toplamaya karar vermesi ve bu nesnelerin giderek John’un bilincini gerek asıl itibarıyla gerekse metaforik olarak “ele geçirerek” yeni bir gerçeklik oluşturmasından bahsetmektedir. Bu durum Sigmund Freud’un “Yas ve Melankoli” (1917) metninde ortaya attığı ve daha sonraki metinlerinde geliştirdiği melankolinin ilksel bir kaybın yol açtığı ve adeta beyhude bir çabayla yitirilen nesne ile özdeşleşmemizin aslında “cansız olana geri dönme” dürtümüzü bastırmaya çalıştığımız fikriyle örtüşmektedir. Bunun yanı sıra, “katı olan her şeyin buharlaştığı”, gündelik hayatın, değerlerin ve insan ilişkilerinin sürekli değişime uğradığı modernizm ve akabinde yarattığı kriz ortamı, Julia Kristeva’nın belirttiği gibi “simgesel olarak kaybı zorunlu kılan” melankolinin sanatsal ifadesi için de elverişli ortam hazırlamıştır. Modern öncesi dönemin mutlak doğru anlaşıyının yerini nesnel göreceliliğe bırakması modern özneyi ve dolayısıyla edebiyattaki modernist karakterleri ontolojik yalnızlığa, varoluşsal sıkışıklığa ve zorunlu özdüşünümselliğe sürüklemiştir. Benzer şekilde modernist edebiyatın özdüşünümsellik özelliğini, modernist öznenin önceki “sabit ve bölünmez” birliğe duyduğu özlemin melankolik bir yansıması olarak da görebiliriz. Görüldüğü üzere melankoli kavramı modernist edebiyatta bir kaç düzlemde karşımıza çıkmakta ve özellikle de dikkatle incelediğimiz zaman Woolf’un külliyatı konuyla ilgili varsıl bir inceleme alanı sunmaktadır. Tüm söyleneneler ışığında bu çalışmanın amacı modernist edebiyat ve melankolik estetik ilişkisini Woolf’un Katı Nesneler öyküsü bağlamında inceleyerek nesne/özne ilişkisi ile melankoli arasındaki organik bağın izini sürmektir.
Abstract
The dialectical relationship between the “distinctive” and “solid” characteristics of objects and the “fluid” nature of consciousness, constituting the epistemology of modernist aesthetics, concurrently has shaped the literary creativity of Virginia Woolf, one of the most important representatives of modernist literature. The success of Woolf's fiction, in which the literary perspective constantly shifts from the subjective consciousness of different characters to the depictions in rich metaphorical language and almost with an impressionist rigor the color, texture and spatial relationship of objects, stems from her understanding and successfully recreating the epiphanic characteristics of objects corresponding with the affect of the modernist characters. In this context, Woolf's Solid Objects, which we will discuss in this study, becomes meaningful as such. The story is about a promising politician John, who one day suddenly decides to obsessively collect lifeless, stone-like “solid” objects, and these objects gradually ‘capture’ his consciousness, both literally and metaphorically, to create a new reality. This is in line with the idea that Sigmund Freud's “Mourning and Melancholy” (1917) suggested that melancholia, which he later developed in his subsequent texts, caused an initial loss and that our identification with the lost object is in fact a futile effort of suppressing our urge to “return to the inanimate”. In addition, modernism, where “all that is solid has melted”, where daily life, values and human relations are constantly shifting, and the crisis environment referred by Julia Kristeva as “symbolic negation of loss” are also conducive to the artistic expression of melancholia. Obsessive quest for absolute truth characteristic of the pre-modern era was replaced by objective relativism, thus led the modern subject, and therefore the modernist characters in literature, to ontological loneliness, existential stringency, and necessary self-reflexivity. Similarly, we can see the self-reflexive feature of modernist literature as a melancholic reflection of the longing of the modernist subject for the bygone “firm and indivisible unity”. As it is seen, the concept of melancholy appears in multiple levels in modernist literature, and especially when we examine carefully, Woolf's corpus provides a generous field of research. With that being said, the aim of this study is to examine the relationship between modernist literature and melancholy aesthetics in the context of Woolf's Solid Objects and to trace the organic link between object/subject relationship and melancholy.