Ebü'l-Berekât el-Bağdâdî'nin Kitâbü'l-Mu'teber'inin Mantık Kısmında İbn Sînâ'nın el-Hikmetü'l- Arûziyye'sini (veya onunla yakından ilişkili diğer bir eseri) Kullanımı

Abstract

The last four sections of the first book of Abu al-Barakat al-Baghdadi's summa, entitled Kitab al-Mu'tabar, deal with dialectics, sophistical refutations, rhetoric, and poetics in full line with Aristotle's Organon. However, they are not so much based on Aristotle's works, but on a work of the young Ibn Sina, namely al-Hikma al-'Arudiyya. Both texts have much in common not only in their structure, but also in their very wording. The article presents a basic survey of the correspondences for all four sections and also highlights the most significant differences. However, a significantan important part of these differences has a counterpart in an (incomplete) logical text, which is present in the manuscript Nuruosmaniye 4894 and which is, in turn, very close to, albeit not identical, with Ibn Sina's al-Hikma al-'Arudiyya as conserved in the unique manuscript Uppsala 364. Therefore, it is obvious that Abu al-Barakat takes over many formulations and, at once, many ideas from Ibn Sina. However, he adds clearly personal elements that often seem to have been religiously inspired and, on occasion, consciously returns to Aristotle's wording

Özet

Ebü'l-Berekât'ın ansiklopedik eseri olan Kitâbü'l-Mu'teber'in ilk kitabının son dört bölümü Aristoteles'in Organon'uyla uyumlu olarak cedel, safsata, retorik ve şiirle ilgilidir. Fakat bu bölümler Aristoteles'in eserlerinden ziyade genç İbn Sînâ'ya ait olan el-Hikmetü'l-Arûziyye'ye dayanmaktadır. İki metin sadece yapıları itibariyle değil; aynı zamanda ifadeleri itibariyle de pek çok ortak noktaya sahiptir. Bu makale, dört bölümün tamamı için temel bir mütekabiliyet tablosu sunmakta ve aynı zamanda en önemli farklılıklara işaret etmektedir. Bununla birlikte bu farklılıkların azımsanmayacak ölçüde önemli bir kısmının karşılığı, Nuruosmaniye 4894'te tamamlanmamış bir mantık yazmasında mevcuttur ve bu eser, münferit Uppsala 364 yazmasına dayanan İbn Sînâ'nın el-Hikmetü'l-Arûziyye'sine, tam olarak aynı olmasa da, çok yakındır. Dolayısıyla Ebü'l-Berekât'ın pek çok formülasyon ve fikri, İbn Sînâ'dan aldığı aşikârdır. Bununla birlikte, çoğu zaman dinden mülhem olan şahsi unsurlar eklediği de açıkça ortada olan Ebü'l-Berekât'ın, bazen bilinçli olarak Aristoteles'in üslubuna müracaat ettiği görülmektedir