Okuma materyali geliştirmede uygulamalı dilbilim perspektifi

Abstract

Dil öğretimi, dil becerilerinin geliştirilmesini amaçlayan beceri odaklı bir öğretimdir ve dil öğretim araçları (materyalleri) girdi kaynağı olarak geliştirilmesi amaçlanan beceriye ilişkin bilgi ve deneyimlerin arttırılmasını sağlayacak unsurları barındırması bakımından dil öğretim sürecinin önemli bileşenlerinden birisi konumundadır. Bu nedenle dil öğretim araçları hedeflenen gelişim düzeyine erişime imkân tanıyacak biçimde, gelişimi amaçlanan beceri alanının doğası ve çalışma mekaniği dikkate alınarak tasarlanmalıdır. Bilindiği gibi okuma eylemi, metinle etkileşime girildiği andan itibaren başlayarak metnin derin anlamına erişim sağlamada bir biriyle ilişkili pek çok işlemin eş zamanlı olarak gerçekleştirildiği zihinsel bir kod çözümleme işlemidir ve söz konusu bu işlem bireylerin geçmiş deneyimlerden kaynaklanan arka plan bilgisiyle dil bileşenlerinin çalışma mekaniğine dayalı olarak gerçekleşmektedir. Bu sebeple okuma becerisinin ideal gelişiminden söz edilebilmesi fonolojik, semantik, morfolojik ve sözdizimsel sistemlerin tam olarak edinilmesine ve bu sistemlerin birbirleriyle entegre bir biçimde çalışmasına bağlıdır. Bu bakımdan okuma becerisinin geliştirilmesi amacına dönük hazırlanan dil öğretim araçlarının genel araç geliştirme ilkeleriyle de uyumlu olacak şekilde ve okuma eyleminin çalışma mekaniğini dikkate alarak tasarlanması gerekmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı uygulamalı dilbilim alanının okuma anlama sürecine ilişkin yaptığı çalışmalardan hareketle, okuma becerisinin geliştirilmesine yönelik kullanılacak dil öğretim araçlarının sahip olası gereken niteliklere ilişkin kuramsal bir perspektif sunmaktır.

Özet

Language teaching is a skill-based teaching aiming at the development of language skills and teaching tools are one of the important components of the teaching process in terms of the elements that will enable to increase the knowledge and experience related to the skill intended to be developed as the input source. Therefore, teaching tools should be designed in a way that allows access to the targeted development level, taking into account the nature of the intended skill area and the nature of language processing. As known, reading is a process of mental decoding, where many processes related to each other are performed simultaneously in order to gain access to the deep meaning of the text from the moment the interaction begins and this process is based on the background knowledge of the individual's experiences and the mechanics of the language components. Accordingly, for the development of reading skills, knowledge of phonological, semantic, morphological, and syntactic systems must be fully acquired, and these systems must function in an integrated manner. In this respect, the teaching tools prepared for the purpose of developing reading skills should be designed in accordance with the principles of general training material’s development and taking into account the structure of the reading action itselft. In this sense, the aim of the study is to provide a theoretical perspective on the possible qualifications of the teaching tools that will be used for the development of reading skill, based on the studies of the field of applied linguistics related to the reading comprehension process.