Gift in the Divan Literature

Abstract

The tradition of giving and receiving gifts is one of the good virtues tying our people together. We can see that the habit of giving and receiving gits from all falks of life reflects itself in our literature and that the concept of gifts is used with new meanings. We understand that gifts sometimes gain meaning in realtion to the environment and time as well as with birth. In the Divan poetry the word gift -is used as “pîşkeş, armağan, hedâya, atâ, caba, tuhfe” (synonyms for gift)- is the product of a delicate taste and a kind soul as it reflects to the poems. The understanding of gift of the Divan poets differs according to the age in which they live and according to their personal features. The rich meanings of gift are identified as a result of surveying the Divan and an evaluation was made about the place and importance of gift in the Divan poetry.

Özet

Türk kültüründe hediye alma ve verme geleneği, insanlarımızı birbirine bağlayan güzel hasletlerden biridir. Maddî veya manevî değerleri itibariyle her kesimden insanımızın hediye alma ve verme alışkanlığının edebiyatımıza da yansıdığını ve hediye kavramının yeni anlamlarla kullanıldığını görebilmekteyiz. Bazen yaşanılan çevre ve zaman, bazen de kişilerin doğuşlarından gelen özelliklerin, hediyenin yeni anlamlar kazanmasında etkili olduğunu anlıyoruz. Divan şiirinde bazen pîşkeş, armağan, hedâya, atâ, caba, tuhfe şeklinde geçen hediye, şiirlere yansıdığı kadarıyla kullanıldığı anlamlar ve belirttiği âdetler bakımından ince bir ruhun ve zevkin ürünüdür. Divan şairlerinin hediye anlayışları da yaşadıkları çağa ve kişisel özelliklerine göre farklılıklar göstermektedir. Divanların taranması sonucunda hediye kelimesinin kazandığı zengin anlamlar tespit edilmiş ve hediyenin Divan şiirindeki yeri ve önemi hakkında bir değerlendirme yapılmıştır.