Development of The Feminine Gender Role Stress Scale (FGRSS): Validity and Reliability Study

Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği'nin (KTCRSÖ) Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

The aim of this study is to develop Feminine Gender Role Stress Scale (FGRSS). While sex refers to the biological differences of male and female; gender refers to the perception of males or females in society. Often times, people are forced to behave based on their perceived gender. Meeting the demands of adhered gender role results stress which called gender role stress. There is no instrument to evaluate gender role stress level of women in Turkey. FGRSS, which developed in this study has been applied to 721 female students during the development process. The data was analyzed by use of SPSS 23.0 and LISREL 8.8. FGRSS's validity was evaluated through exploratory and confirmatory factor analysis. Content validity was also tested by expert opinion. Also, the convergent validity of the scale was tested with Gender Role Attitude Scale. It was determined that there is a significant positive correlation between GRAS and FGRS (r=.68, p < .01). FGRSS's internal reliability was tested through the Cronbach's alpha and Spearman-Brown split-half coefficient. As a result FGRSS's applicability was discussed and the scale was found valid and reliable.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de öğrenim gören kadın üniversite öğrencilerine yönelik bir Kadın Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği'nin (KTCRSÖ) geliştirilmesidir. Cinsiyet kadın ve erkek arasındaki biyolojik farklılıklara işaret ederken, toplumsal cinsiyet kadınların ve erkeklerin toplumdaki algılanışına işaret etmektedir. Çoğu zaman bireyler, toplumsal cinsiyet rollerine uygun hareket etmek durumunda kalmaktadırlar. Toplumsal cinsiyet rolüyle ilgili beklentilere uygun davranmak strese neden olmaktadır ki buna toplumsal cinsiyet rolü stresi denmektedir. Türkiye'de kadınların toplumsal cinsiyet rolü stresini geçerli ve güvenilir olarak ölçebilecek bir ölçme aracına rastlanmamıştır. Bu amaçla bu çalışmada geliştirilen KTCRSÖ'nün geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 721 kadın üniversite öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Veriler SPSS 23.0 ve LISREL 8.8 programıyla analiz edilmiştir. KTCRSÖ'nün geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yoluyla incelenmiştir. Ayrıca yapı geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Ölçeğin, ölçüt bağıntılı geçerliği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği ile incelenmiştir. TCRTÖ ile KTCRSÖ pozitif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu saptanmıştır (r=.68, p < .01). KTCRSÖ'nün güvenirliği ise Cronbach Alpha katsayısı (Alpha = .926) ve testi yarılama yöntemi ile (.97) sınanmıştır. Çalışma sonucunda, KTCRSÖ'nün kullanılabilirliği tartışılmış ve ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğuna karar verilmiştir.