Determination of Spatial Variation of Reference Evapotranspiration Case Study of Gediz Basin

Referans Evapotranspirasyonun Mekansal Değişiminin Belirlenmesinde Gediz Havzası Örneği

Abstract

Geographic Information Systems (GIS) are computer based tools for mapping and analysingfeatures and events on earth. GIS technology integrates common database operations such as queryand statistical analysis with the unique visualisation and geographic analysis benefits offered by mapsEvapotranspiration mapping with classical methods may take months and even years based on the sizeof the area to be mapped. However, recently developed methods decreased the time consumed forsuch mapping practices to minutes. Geostatistical methods are the most commonly used methods formapping over large areas in a short time. In present study, Reference Evapotranspiration (ETo) valueswere calculated by Standardize FAO Penman Montehit method using long-term climate data in the Gediz basin. The calculated ETo values were mapped for April, May, June, July, August, Septemberand yearly total by using geoistitic method. It was used 6 station in basin and 8 station out of basins forcalculation. In the production of geostatistics maps, cokriging was used as interpolation method andspherical model was used for model of semivariogram. At the end of the study, it was determined thatETo maps could be produced with reliable method and model.

Özet

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), dünyadaki özellikleri ve olayları haritalamak ve analiz etmek için son derece yararlı ve kullanışlı bilgisayar tabanlı araçlardır. CBS teknolojisi, sorgulama, analiz etme, istatistiksel değerlendirme, ortak veri tabanı işlemlerini gerçekleştirerek coğrafi analizler ve haritalar yapma, çalışmalara görsellikler katmak gibi bir çok avantaja sahiptir. Klasik yöntemlerle Evapotranspirasyon haritalarının hazırlanması havzanın büyüklüğüne göre aylar hatta yıllar alabilmektedir. Ancak son yıllarda gelişen teknolojiye paralel olarak zaman ihtiyacı azalmış hatta dakikalar içinde söz konusu haritalar yapılabilir hale gelinmiştir. Jeoistatistiksel metotlar büyük alanların kısa sürede haritalanmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Gediz havzasını kapsayan bu çalışmada, havzada bulunan uzun yıllık iklim verilerinde yararlanılarak Referans Evapotranspirasyon (ETo) değerleri Standardize FAO Penman Montehit yöntemi ile hesaplanmıştır. Hesaplamada 6 tanesi havza içinde 8 tanesi de havza dışı komşu istasyon değerleri kullanılmıştır. Hesaplamalar sonucunda, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve yıllık toplam ETo değerleri jeoistaitisitik yöntemiyle haritalanmıştır. Jeoistatistik haritaların üretilmesinde enterpolasyon yöntemi olarak cokriging, semivariogram olarak da spherical model kullanılmıştır. ETo haritalarının hazırlanmasında söz konusu yöntem ve model güvenilir şekilde kullanılabileceği belirlenmiştir.