Micro-catchment water harvesting, soilmoisture, organicmaterial, polymer, olive

Orta Karadeniz Bölgesi Toprak Sıcaklığının Zaman Serisi Analizi Yöntemi İle Modellenmesi

Abstract

The aim of this study is to estimate the monthly average soil temperature measured in different layers(5, 10, 20, 50, 100 cm) of the Central Black Sea Region by Box Jenkins (BJ) technique. The monthlyaverage soil temperature values of the years 1969-2013 were analyzed and seasonally adjustedand then the models suitable for these datasets were determined. The projections for 2013-2020were obtained. The appropriate model for each layer of Samsun, Amasya and Ordu is determinedas seasonal autoregression. The determination coefficient (R2) values of these stations are between0.59-0.96, the standard deviation (RMSE) of the estimation error is between 1.55-4.93 and the meanabsolute error (MAE) values are 1.24-4.28 values have changed. The appropriate model for each layerof Tokat and Çorum was determined as Seasonal Moving Average. The coefficient of determination(R2) of these stations is between 0.83-0.95 and the standard deviation (RMSE) of the estimation error isbetween 1.79-4.68 and the mean absolute error (MAE) is 0.03-3.91 values have changed. As a resultof the study, it was seen that time series models yielded successful results in the monthly average soiltemperature calculations in the Central Black Sea Region provinces.

Özet

Bu çalışma Orta Karadeniz Bölgesinin illerine ait farklı katmanlarda (5, 10, 20, 50, 100 cm) ölçülen aylık ortalama toprak sıcaklık değerlerinin Box Jenkins (BJ) tekniği ile tahmin edilmesi amaçlanmıştır. 1969-2013 yıllarına ait aylık ortalama toprak sıcaklık değerleri analiz edilerek mevsimsellikten arındırılmış daha sonra, oluşan bu veri setlerine uygun modeller belirlenmiştir. 2013–2019 yılları arasındaki öngörüleri elde edilmiştir. Samsun, Amasya ve Ordu ilinin her bir katmanı için uygun model Mevsimsel Otoregrasyon olarak belirlenmiştir. Bu istasyonlara ait belirleme katsayısı (R2) değerleri 0.59-0.96 arasında, tahmin hatasının standart sapması (RMSE) değerleri 1.55-4.93 arasında ve ortalama mutlak hata (MAE) değerleri ise 1.24-4.28 değerleri arasında değişim göstermiştir. Tokat ve Çorum ilinin her bir katmanı için uygun model Mevsimsel Hareketli Ortalama olarak tespit edilmiştir. Bu istasyonlara ait belirleme katsayısı (R2) değerleri 0.83-0.95 arasında, tahmin hatasının standart sapması (RMSE) değerleri 1.79-4.68 arasında ve ortalama mutlak hata (MAE) değerleri ise 0.03-3.91 değerleri arasında değişim göstermiştir. Çalışma sonucu zaman serisi modellerinin Orta Karadeniz Bölgesi illeri aylık ortalama toprak sıcaklık hesaplamalarında başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür.