A Research on Determination of Consumers’ Awareness and Usage of Functional Foods

Tüketicilerin Fonksiyonel Besinleri Bilme ve Kullanma Durumları Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Aim: Functional foods not only play a big role to meet the main nutritional requirement but also have important role on human physiology, and metabolic functions so that they protect the human body from the diseases and provide a healthy life. This study was planned and carried out to determine the consumer usage of functional foods and their thoughts on whether some foods are functional foods or not. Subjects and Methods: Nine hundred healthy volunteers (582 female, 318 male) living in Ankara, İzmir and Konya participated in this study, whose ages were between 20-64 years and were graduated at least from a high school. The data were collected by face to face interviewers using a questionnaire. Data were evaluated by SPSS program. Results: Most of the participants had defined that the functional foods as healthy (55.7%) but 29.2% of the participants had no idea of functional foods. The usage of the functional foods was 39.7%, and among this group (n= 357) more than half of the participants (55.2%) were using 1-3 times per week. Participants had reported functional foods as; green tea (66.7%), whole/mixed cereal breads (65.3%), kefir (63.0%), nigella seeds (61.9%), carob tree fruit (61.8%) and ginger (61.2%). Conclusion: Behaviors related to functional foods are influenced by variables such as gender, age, education level. Increasing awareness of functional foods also influences individual food consumption preferences. It is important that the health claims for functional foods must be correct and should not be misunderstood by the consumers. It may be advisable to carry out further research on functional foods, to reach international consensus on objective scientific criteria, and to work towards informing the media and the society about the subject properly. All those are considered to be effective for the promotion of healthy nutrition knowledge and in the reduction of health expenditure

Özet

Amaç: Fonksiyonel besinler, vücudun temel besin ögeleri gereksinimlerinin karşılanmasında önemli katkıları olmasının ötesinde insan fizyolojisi ve metabolik fonksiyonları üzerine ilave yararlar sağlayan, böylece hastalıklardan koruyan, daha sağlıklı bir yaşama ulaşmaya veya var olan sağlık durumunun devamına katkıda bulunan besinler ya da besin bileşenleridir. Bu çalışma, bireylerin fonksiyonel besinleri kullanma durumlarını ve bazı besinlerin fonksiyonel besin olup olmadığı konusundaki düşüncelerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Bireyler ve Yöntem: Bu çalışma Ankara, İzmir ve Konya illerinde yaşayan en az lise mezunu olan 20-64 yaşları arasında 900 sağlıklı gönüllü bireyle (582 kadın, 318 erkek) yapılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle soru formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Fonksiyonel besinleri sağlığa yararlı besin olarak tanımlayanlar en yüksek oranda (%55.7) olurken, katılımcıların %29.2'si bu ifadeyi duyduğunu ancak ne anlama geldiği konusunda herhangi bir fikre sahip olmadığını beyan etmiştir. Fonksiyonel besinleri kullandığını ifade edenler %39.7'dir. Fonksiyonel besinleri kullandıklarını belirten katılımcıların (n=357) yarıdan fazlasının (%55.2) haftada 1-3 kez fonksiyonel besinleri kullandıkları saptanmıştır. Bireylere fonksiyonel besinlerin neler olduğu sorulduğunda, yarıdan fazlasının fonksiyonel besin olarak kabul ettiği besinler sırası ile yeşil çay (%66.7), tam tahıllı/karışık tahıllı ekmekler (%65.3), kefir (%63.0), çörek otu (%61.9), keçiboynuzu (%61.8) ve zencefildir (%61.2). Sonuç: Fonksiyonel besinlerle ilgili davranışlar cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi değişkenlerden etkilenmektedir. Fonksiyonel besinler ile ilgili farkındalığın arttırılması bireylerin besin tüketim tercihlerini de etkilemektedir. Fonksiyonel besinlere yönelik sağlık beyanlarının doğru olması ve tüketiciler tarafından yanlış anlaşılmaması önemlidir. Fonksiyonel besinler ile ilgili daha fazla araştırmanın yapılması, objektif bilimsel ölçütler üzerinde uluslararası görüş birliğine varılması, medyanın ve toplumun konu ile ilgili doğru bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yapılması önerilebilir. Bu durumun sağlıklı beslenme bilincinin gelişmesinde ve sağlık harcamalarının azalmasında etkili olabileceği düşünülmektedir