ÖRGÜTSEL PSİKOLOJİDE YENİ BİR YAKLAŞIM: ORGANİZASYONEL İYİLEŞMEYE YÖNELİK ÖZ-BEKLENTİ VE BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

A NEW APPROACH IN ORGANIZATIONAL PSYCHOLOGY: SELFEXPECTATION FOR ORGANIZATIONAL IMPROVEMENT AND A SCALE DEVELOPMENT STUDY

Abstract

Bu araştırmanın amacı örgütsel psikoloji alanına “Organizasyonel İyileşmeye Yönelik Öz-Beklenti” (OİÖB) kavramını kazandırmak ve kavramın teorik-ampirik alt yapısını oluşturarak bir ölçüm aracı geliştirmektir. Araştırmada öncelikle OİÖB kavramına ilişkin teorik çerçeve oluşturulmuş ve OİÖB kavramı; organizasyon yönetiminin planlanmış eylemlerinden bağımsız olarak, bireyin tamamen kendi zihninde tasarladığı; gelecekte bireyin kendisiyle, yakın çevresindeki bireylerle ve organizasyonla ilgili konularda olumlu yönde iyileşme ve gelişmeler yaşanacağına ilişkin öz-beklentileri şeklinde tanımlanmıştır. Akabinde teorik çerçeveye uygun olarak bir madde havuzu oluşturulmuş, taslak bir ölçek elde edilmiş ve bu taslak ölçeğin geçerliliğini ve güvenilirliğini tespit edebilmek için 87 çalışan ile bir pilot çalışma yapılmıştır. Yapılan analizlerde taslak ölçekten iki faktörlü bir yapı elde edilmiş ve bu yapının güvenilirlik ve geçerlilik kriterlerini sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu faktör yapısı ise sonrasında 274 çalışanın katılım sağladığı esas örneklem üzerinde test edilmiştir. Pilot çalışmadan ve esas örneklemden elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilen istatistiksel analizlere ilişkin tüm bulgular, geliştirilen ölçeğin bilimsel geçerlilik ve güvenilirliğe sahip olduğunu ve ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek yeterlilikte olduğunu göstermiştir.

Özet

The aim of this research is to bring the concept of Self-Expectation for Organizational Improvement” (SEOI) to the field of organizational psychology and to develop a measurement tool by forming the theoreticalempirical background of this concept. In the study, firstly, the theoretical framework related to the concept of SEOI was established and the concept of SEOI defined as follows; independent of the planned actions of the organization management, self-expectations that the individual has designed completely in his/her own mind and that there will be positive improvements and developments within himself/herself, with the individuals around him/her, and in the organization. Subsequently, a pool of items was created in accordance with the theoretical framework, a draft scale was obtained and a pilot study was conducted with 87 employees to determine the validity and reliability of this draft scale. In the analysis, a two-factor structure was obtained from the draft scale and it was found that this structure met the reliability and validity criteria. This factor structure was then tested on the main sample of 274 employees. All findings of the statistical analyses on the data obtained from the pilot study and the main sample showed that the developed scale had scientific validity and reliability and the scale was sufficient to be used in scientific researches.